Latneska orðið sacramentum var notað til að þýða gríska orðið mysterion, leyndardómur. Í Efesusbréfinu segir Páll um hjónabandið að leyndardómurinn sé mikill, og í latnesku biblíunni stendur þar sacramentum. Íslenska þýðingin frá 1912 segir leyndardómur, og það er rétt þýðing á gríska orðinu.

Ágústínus frá Hippó, sem dó árið 430, lýsti sakramentinu svo í skýringum sínum á Jóhannesarguðspjalli að þegar orðið bættist við efnið yrði það sakramenti, eins og sýnilegt orð. Vatnið eitt er vatn; vatnið með orðunum sem Kristur gaf er skírn.

Tómas frá Aquino tók þetta upp og skerpti: sakramenti er tákn, en ekki aðeins tákn. Það veldur því sem það táknar. Skírnarvatnið táknar hreinsun og hreinsar; brauðið táknar næringu og nærir. Það er þessi síðari hluti sem skilur sakramenti frá venjulegu tákni.

Kirkjufeðurnir notuðu orðið sacramentum víðar en síðar varð, stundum um signingu, blessað salt eða trúarjátninguna sjálfa. Talan var ekki föst fyrstu þúsund árin.

Pétur Lombardus, guðfræðingur í París sem dó árið 1160, taldi sakramentin sjö í Sentensum sínum, og sú upptalning varð að kennslubók Vesturkirkjunnar næstu aldirnar. Kirkjuþingin í Lyon 1274 og Flórens 1439 staðfestu töluna, og Trentóþingið lýsti því yfir árið 1547 að þau væru hvorki fleiri né færri.

Rétttrúnaðarkirkjurnar hafa almennt talið sjö leyndardóma frá miðöldum en leggja minni áherslu á að talan sé tæmandi.

Tómas frá Aquino bar sakramentin saman við líf mannsins. Maðurinn fæðist, vex og nærist; hann veikist og þarf lækningu; og hann lifir í samfélagi sem þarf að stjórna og halda við. Sakramentin svara hverju af þessu í lífi náðarinnar.

Af þeirri hugsun er komin skiptingin sem nú er algengust: innvígslusakramenti, lækningarsakramenti og sakramenti í þjónustu samfélagsins. Hún er kennslufræðileg skipting, ekki röð eftir mikilvægi. Altarissakramentið er í fyrsta flokki en er talið hápunktur þeirra allra.

Skírnin gerir manninn að kristnum manni og er dyrnar að hinum sakramentunum. Fermingin styrkir það sem skírnin hóf með gjöf hins Heilaga Anda. Altarissakramentið nærir það sem skírnin fæddi, og það er eina innvígslusakramentið sem meðtekið er aftur og aftur.

Í Austurkirkjunum eru öll þrjú veitt ungbarni í sömu athöfn. Í latnesku kirkjunni hafa þau skilist að í tíma, og röðin hefur verið breytileg eftir stöðum og öldum.

Skírnin tekur ekki burt möguleikann á að syndga aftur, og iðrunarsakramentið, skriftirnar, er leið kirkjunnar til sátta eftir skírn. Sjúkrasmurningin er veitt þeim sem eru alvarlega veikir eða aldraðir, til styrkingar, og ekki aðeins á dánarbeði.

Bæði sakramentin eiga sér stoð í orðum sem Nýja testamentið leggur í munn Jesú og postulanna, og bæði hafa tekið miklum breytingum í framkvæmd í aldanna rás.

Tvö sakramenti beinast fyrst og fremst að öðrum. Vígslusakramentið gerir mann að djákna, presti eða biskupi í þjónustu kirkjunnar. Hjónabandið gerir karl og konu að hjónum og heimili þeirra að kirkju í smáum stíl, eins og kirkjufeðurnir orðuðu það.

Í latnesku kirkjunni er litið svo á að brúðhjónin séu sjálf þjónar sakramentisins og að presturinn taki við heitum þeirra fyrir hönd kirkjunnar. Í Austurkirkjunum er prestinum gefið meira hlutverk í athöfninni.

Á fjórðu öld klofnaði kirkjan í Norður-Afríku um það hvort sakramenti sem veitt væru af prestum sem höfðu brugðist í ofsóknum væru gild. Ágústínus hélt því fram gegn Dónatistum að Kristur væri sá sem skírði, og að skírnin væri gild þótt maðurinn sem skírði væri það ekki.

Trentóþingið orðaði það svo að sakramentin verkuðu með því að athöfnin væri framkvæmd, ekki fyrir verðleika þess sem framkvæmir. Það merkir ekki að þau verki eins og vélar. Þingið sagði jafnframt að ávöxturinn sem viðtakandinn fær fari eftir því hvernig hann tekur við.

Þrjú sakramenti eru veitt aðeins einu sinni, skírn, ferming og vígsla, því kirkjan kennir að þau setji á manninn innsigli sem ekki máist.