Teresa frá Ávila var spænsk karmelítanunna sem stofnaði sautján klaustur og dó árið 1582. Hún skrifaði Innri kastalann, Las moradas del castillo interior, árið 1577 á fáeinum mánuðum, að beiðni yfirmanna sinna, fyrir systurnar í klaustrum sínum.

Hún var ekki guðfræðingur að menntun og segir það sjálf oftar en einu sinni. Hún skrifar úr eigin reynslu, oft í útúrdúrum, og biður lesandann afsökunar á að fara úr einu í annað. Það er einmitt þess vegna sem bókin hefur verið lesin í nær hálfa fimmtu öld: hún lýsir bæn innan frá.

Myndin sem bókin byggir á er sálin sem kastali úr demanti eða tærum kristal, með mörgum vistarverum, og í miðjunni býr konungurinn. Teresa segir að sálin sé svo fögur og rúmgóð að skilningurinn nái varla utan um hana.

Hún segir líka að margir búi alla ævi í forgarðinum og viti ekki hvað er inni. Dyrnar að kastalanum eru bænin, og bæn er fyrir henni ekki fyrst og fremst orð heldur athygli: að vita við hvern maður talar.

Í sjálfsævisögu sinni lýsir hún bæninni sem vináttu, því að eiga oft einkasamtal við þann sem maður veit að elskar mann. Það er lykillinn að bókinni. Kastalinn er ekki tækni heldur saga af vináttu sem dýpkar.

Í fyrstu vistarverunum er sálin rétt komin inn. Hún er enn upptekin af mörgu, og það sem hún þarf mest er að þekkja sjálfa sig. Teresa segir að sjálfsþekking og auðmýkt séu brauðið sem allar aðrar máltíðir eru etnar með, hversu hátt sem maður kemst.

Í öðrum vistarverum heyrir sálin kall Guðs í prédikunum, samtölum og atburðum, en á enn í baráttu. Í þriðju vistarverum lifir hún reglusömu og góðu lífi, og þar liggur hættan: að verða sáttur við það og halda að maður sé kominn.

Allt þetta fram að fjórðu vistarveru er að mestu verk sálarinnar sjálfrar með hjálp náðarinnar. Teresa leggur áherslu á að enginn geti hlaupið yfir það.

Í fjórðu vistarveru breytist bænin. Teresa notar mynd af tveimur vatnsþróm. Önnur fyllist gegnum langar leiðslur með mikilli fyrirhöfn; hin er reist beint yfir lindinni og fyllist hljóðlaust af sjálfu sér.

Fyrri þróin er sú gleði sem maður hefur af eigin íhugun og góðum verkum. Síðari er það sem Guð gefur beint, og hún kallar það bæn kyrrðarinnar. Sálin getur ekki framkallað hana, aðeins búið sig undir hana.

Í fimmtu vistarveru talar hún um einingarbæn og notar mynd af silkiormi sem spinnur utan um sig hýði og deyr í því, og úr því kemur fiðrildi. Það sem þarf að deyja er það sem heldur í sjálft sig.

Í sjöttu vistarveru eru mestu þrengingarnar og mestu gjafirnar. Teresa lýsir sýnum, orðum sem heyrast og algleymi, og hún varar ítrekað við því að meta þær of mikils. Sumt er ímyndun, sumt er blekking, og það eina sem sannar eitthvað er auðmýkt og betra líf.

Í sjöundu vistarveru, í miðju kastalans, lýsir hún andlegu hjónabandi: stöðugri vitund um nærveru þrenningarinnar sem ekki fer þótt maður sé önnum kafinn. Og hún segir að tilgangur alls þessa sé verk. Marta og María þurfi að vera saman.

Kastalinn endar því ekki á algleymi heldur á þjónustu. Það er hin raunverulega prófraun sem Teresa setur á allt sem á undan fór.