Kirkjan kennir að opinberun Guðs sé lokið í Kristi. Það sem kallað er einkaopinberanir, sýnir, birtingar og boð sem einstaklingar telja sig fá, bætir engu við trúna. Í besta falli hjálpar það fólki að lifa trúna betur á tilteknum tíma.

Af því leiðir það sem mestu skiptir: trúin bindur engan við einkaopinberun, jafnvel ekki þá sem kirkjan hefur viðurkennt. Viðurkenningin þýðir að ekkert í henni stríði gegn trúnni og að óhætt sé að sýna henni guðrækni, ekki að hún sé trúaratriði.

Varkárnin er eldri en nokkur regla. Aþanasíus lýsti í ævisögu Antóníusar eyðimerkurföður hvernig Antóníus kenndi að greina anda: sýn sem kemur frá Guði skilur eftir frið og hugrekki, en sú sem kemur frá óvininum skilur eftir ótta, rugling og löngun til að flýja.

Jóhannes Kassíanus, sem flutti eyðimerkurhefðina til Gallíu á fimmtu öld, kallaði hæfileikann til að greina móður allra dyggða, því án hans breytist jafnvel góður ásetningur í öfgar.

Stóru dulhyggjuhöfundarnir voru sjálfir tortryggnastir. Um afstöðu Teresu frá Ávila til sýna er fjallað í greininni um Innri kastalann; Jóhannes af krossi gekk lengra og ráðlagði að hafna öllum slíkum reynslum, því að það sem kæmi frá Guði hefði þegar gert sitt gagn og hitt ætti ekki að þiggja.

Það sem kalla má vísindalega varkárni kirkjunnar í þessum efnum á mikið að þakka Prospero Lambertini, sem var í tuttugu ár málafærslumaður trúarinnar í helgunarmálum, sá sem átti að finna veikleikana í hverju máli, og varð síðar Benedikt XIV páfi. Hann dó árið 1758.

Á árunum 1734 til 1738 gaf hann út mikið rit um sælkun og helgun. Þar krafðist hann þess að læknar væru kallaðir til að meta lækningar, greindi á milli þess sem á sér náttúrlegar skýringar, þess sem er óvenjulegt en ekki yfirnáttúrlegt, og þess sem ekki verður skýrt, og varaði við því að ímyndunarafl, sjúkdómar og blekkingar gætu framkallað flest það sem fólk teldi kraftaverk.

Hann skrifaði líka að þegar kirkjan viðurkenndi einkaopinberun væri það leyfi til að trúa henni af guðrækni, ekki krafa um að trúa henni sem trúaratriði.

Síðan 2024 gefur kirkjan að jafnaði ekki lengur út yfirlýsingar um að birting sé yfirnáttúruleg. Biskupar og Rómaskrifstofan meta hvort óhætt sé að leyfa guðrækni við hana, og æðsta stig slíks mats er að ekkert standi í vegi. Það er varfærnara orðalag en áður, en sama hugsun.

Kraftaverk sem notuð eru í helgunarmálum eru annars eðlis. Þau eru rannsökuð eins og Lambertini krafðist, með læknisfræðilegum gögnum og vitnum, og úrskurðurinn er formleg athöfn. Síðan um kraftaverk kirkjunnar í Krans flokkar hvert atriði eftir því hvers konar viðurkenning liggur fyrir, einmitt vegna þess að munurinn á úrskurði, fornri helgihefð og frásögn skiptir máli.

Frans frá Assisí er fyrsti maðurinn sem sögur fara af með sáramerki Krists, árið 1224 á fjallinu La Verna. Síðan hafa fleiri verið sagðir bera þau, sumir í góðri trú og sumir ekki. Í kirkjunni hefur lengi ríkt sú afstaða að sáramerki sanni ekki heilagleika og séu ekki grundvöllur helgunar. Píus frá Pietrelcina, sem dó árið 1968, var rannsakaður árum saman og um tíma bannað að messa opinberlega; helgun hans byggði á lífi hans en ekki á sárunum.

Sama á við um líkama sem sagðir eru hafa varðveist óeðlilega. Það er athugun en ekki úrskurður, því að margt getur valdið varðveislu, og kirkjan hefur aldrei gert órotnun að skilyrði eða sönnun fyrir heilagleika.

Páll segist bera merki Jesú á líkama sínum, og hefðin hefur lesið það á ýmsa vegu. Það sem skiptir máli er lífið sem merkin áttu að bera vitni um.

Íslenska dæmið er Þorlákur. Sumarið 1198, fimm árum eftir dauða hans, voru bein hans tekin upp úr gröf í Skálholti og lögð í skrín, og Alþingi lýsti hann heilagan sama ár. Upptakan er það sem hefðin kallar translatio: flutning leifanna úr gröf í helgiskrín, sem var í reynd helgunarathöfn á þeim tíma þegar ferlið var enn í höndum héraðsins.

Skrínið sjálft er löngu horfið. Þorláksmessa á sumri, tuttugasti júlí, er dagur þessarar upptöku, og vetrardagurinn tuttugasti og þriðji desember er dánardagurinn — tveir dagar um einn mann, annar um dauðann og hinn um leifarnar.

Kirkjan geymir ekki dóma sem safngripi. Þeir eiga heima í altari, í skríni eða í helgistað þar sem beðið er, og tilgangurinn er ekki varðveislan sjálf heldur það sem hún minnir á: að þessi maður lifði, dó og er hjá Guði.