Kaþólskt Ísland

Tímalína

1. fyrir um 870PaparÍslendingabók segir að kristnir menn, papar, hafi verið hér á undan norrænum mönnum og farið burt.Íslendingabók er eina heimildin. Fornleifar hafa ekki staðfest veru papa.
2. frá um 870Kristnir landnámsmennLandnámabók nefnir kristna landnámsmenn, meðal annarra Auði djúpúðgu og Örlyg, og segir niðja sumra hafa blótað.Landnámabók er eina heimildin um trú þeirra.
3. um 1000KristnitakanÁ Alþingi á Þingvöllum var lögtekið að allir skyldu vera kristnir og taka skírn.Ari tímasetur hana eftir falli Ólafs Tryggvasonar; deilt er um hvort árið var 999 eða 1000.
4. 1056Fyrsti biskupinnÍsleifur Gissurarson var vígður biskup og sat í Skálholti.Hann var vígður af Aðalbert erkibiskupi í Brimum.
5. um 1096TíundarlögTíund var lögtekin að frumkvæði Gissurar biskups.Íslendingabók gefur ekkert ártal; heimildum ber ekki saman um 1096 eða 1097.
6. 1106Biskupsstóll á HólumBiskupsstóll var settur á Hólum og Jón Ögmundarson vígður fyrstur biskupa þar.Annar biskupsstóll landsins, á eftir Skálholti.
7. 1133ÞingeyraklausturKlaustur benediktsmunka var stofnað á Þingeyrum og stóð til 1551.Fyrsta klaustrið sem stóð lengi; í Bæ í Borgarfirði var skammlíft klaustur um 1030.
8. 1198Þorlákur helgiÞorlákur Þórhallsson Skálholtsbiskup var lýstur heilagur á Alþingi.Hann dó 23. desember 1193. Heimildum ber ekki saman um hvort hann varð biskup 1176 eða 1178.
9. 1275Kristinréttur ÁrnaAlþingi samþykkti kristinrétt Árna Þorlákssonar biskups, lög kirkjunnar sjálfrar.Jónsbók, lögbók landsins, var samþykkt 1281.
10. 1297Sættin um staðamálSátt var gerð í Noregi um forræði kirkjustaða.Þar sem leikmenn áttu meira en hálfan kirkjustað héldu þeir forræði hans.
11. um fyrri hluta 14. aldarLiljaKvæðið Lilja var ort; það er eignað bróður Eysteini.Deilt er um hvort höfundurinn sé Eysteinn Ásgrímsson.
12. 1402PláganSvartidauði gekk um landið og felldi meiri hluta presta.Plágan gekk 1402–04. Síðari plágan er ýmist tímasett 1494–95 eða 1495–96.
13. um 1493SkriðuklausturKlaustur Ágústínusarreglu var stofnað á Skriðu í Fljótsdal, síðast íslenskra klaustra.Gjafabréf klaustursins er dagsett 8. júní 1500. Því var lokað um 1554.
14. 1539ViðeyKlaustrinu í Viðey var lokað eftir árás.Ein heimild.
15. 1541Ögmundur PálssonÖgmundur Pálsson Skálholtsbiskup var tekinn höndum.Hann var tekinn 2. júní 1541.
16. 1550SiðaskiptinJón Arason Hólabiskup og synir hans, Ari og Björn, voru hálshöggnir í Skálholti.7. nóvember 1550. Klaustrin í Hólabiskupsdæmi voru lögð niður árið eftir.
17. 1857Prestarnir komaFranskir prestar komu til landsins og settust síðar að í Landakoti.Bernard Bernard kom 1857 og Jean-Baptiste Baudoin 1858.
18. 1923Postullegt umdæmiÍsland varð postullegt umdæmi og Marteinn Meulenberg var settur yfir það.Dagurinn er ýmist sagður 12. eða 23. júní.
19. 1929KristskirkjaKristskirkja í Landakoti var vígð, teiknuð af Guðjóni Samúelssyni.23. júlí 1929. Sama ár varð umdæmið postullegt vikaríat.
20. um 1942Jóhannes GunnarssonJóhannes Gunnarsson var skipaður yfir kirkjuna á Íslandi.Skrárnar segja 23. febrúar 1942; catholica.is segir á einum stað 1941. Heimildum ber ekki saman um árið og því stendur „um 1942“.
21. 1968ReykjavíkurbiskupsdæmiReykjavíkurbiskupsdæmi var stofnað. Davíð Tencer hefur verið biskup þess frá 2015.18. október 1968.

Staðirnir

Heimildum ber ekki saman um klaustrin á Keldum og í Saurbæ. Þau eru sýnd sem svæði, ekki sem punktar.

• ÞingvellirÞar var kristni lögtekin á Alþingi um árið 1000.
• SkálholtBiskupsstóll frá 1056. Þar voru Jón Arason og synir hans hálshöggnir 1550.
• Hólar í HjaltadalBiskupsstóll frá 1106. Jón Arason var Hólabiskup.
• LandakotKristskirkja, dómkirkja Krists konungs, vígð 1929.
• Bær í BorgarfirðiBenediktsmunkar um 1030. Klaustrið var skammlíft.
• ÞingeyrarKlaustur benediktsmunka 1133–1551.
• MunkaþveráKlaustur benediktsmunka, stofnað 1155.
• HítardalurKlaustur benediktsmunka, stofnað 1166. Það var skammlíft.
• Þykkvibær í ÁlftaveriKlaustur Ágústínusarreglu, stofnað 1168.
• Flatey á BreiðafirðiKlaustur Ágústínusarreglu 1172. Það var flutt að Helgafelli 1184.
• HelgafellKlaustur Ágústínusarreglu frá 1184.
• KirkjubæjarklausturKlaustur benediktsnunna, stofnað 1186.
• ViðeyKlaustur Ágústínusarreglu, stofnað 1226. Því var lokað eftir árás 1539.
• ReynistaðurKlaustur benediktsnunna 1295–1551.
• Möðruvellir í HörgárdalKlaustur Ágústínusarreglu, stofnað 1296.
• SkriðuklausturKlaustur Ágústínusarreglu, stofnað um 1493. Rústirnar voru grafnar upp 2002–2012.
• Keldur á RangárvöllumHeimildum ber ekki saman um hvort klaustur var stofnað þar.
• Saurbær í EyjafirðiHeimildir um klaustrið eru óljósar.

Frásagnir