Kaþólska kirkjan kennir að maðurinn geti vitað sumt um Guð með skynseminni einni, að annað verði aðeins vitað af opinberun, og að þetta tvennt geti aldrei í raun stangast á, vegna þess að sami Guð skapaði skynsemina og opinberaði sig.

Það er ekki málamiðlun milli trúar og skynsemi heldur fullyrðing um sannleikann: að hann sé einn. Þegar árekstur virðist verða er það merki um að annað hvort hafi trúin verið misskilin eða að skynsemin hafi farið lengra en hún hafði efni á.

Ágústínus frá Hippó las í latneskri þýðingu Jesaja orð sem hann skildi svo að sá sem ekki trúir muni ekki skilja. Hann gerði úr því reglu sem hann sneri á báða vegu: skildu til að trúa og trúðu til að skilja.

Hann átti ekki við að trúin kæmi í stað hugsunar. Ágústínus hafði sjálfur leitað sannleikans árum saman í heimspeki áður en hann tók trú, og eftir það hélt hann áfram að hugsa. Trúin opnaði honum það sem hann gat síðan reynt að skilja.

Anselm, ábóti í Bec og síðar erkibiskup í Kantaraborg, gaf riti sínu Proslogion árið 1078 undirtitil sem varð að einkunnarorðum miðaldaguðfræðinnar: fides quaerens intellectum, trú sem leitar skilnings.

Anselm byrjaði á trúnni og spurði síðan hvað hún hefði í för með sér. Í Proslogion setur hann fram hin frægu rök sín um að Guð sé það sem ekkert meira verður hugsað, og að slíkt geti ekki verið til aðeins í huganum. Rökin hafa verið rædd, hafnað og endurvakin allar götur síðan, og Tómas frá Aquino var einn þeirra sem höfnuðu þeim.

Á nítjándu öld hélt ein hreyfing því fram að skynsemin gæti ekkert vitað um Guð og að trúin hvíldi á tilfinningu eða hefð einni. Önnur hélt því fram að skynsemin þyrfti enga opinberun og mætti dæma trúna. Kirkjan hafnaði hvoru tveggja.

Fyrsta Vatíkanþingið sagði árið 1870 að Guð, upphaf og endir allra hluta, verði þekktur með vissu með náttúrulegu ljósi mannlegrar skynsemi út frá sköpuninni. Þingið sagði jafnframt að engin raunveruleg andstæða geti verið milli trúar og skynsemi, og að þær hjálpi hvor annarri: skynsemin getur sýnt undirstöður trúarinnar, og trúin verndar skynsemina frá villum.

Það sagði líka að vísindin eigi að njóta frelsis innan síns sviðs og nota eigin aðferðir. Það sem kirkjan hafnaði var ekki vísindin heldur sú hugmynd að vísindin geti skorið úr um það sem liggur utan þeirra sviðs.

Jóhannes Páll II sneri aftur að efninu í umburðarbréfinu Fides et Ratio árið 1998. Hann líkti trú og skynsemi við tvo vængi sem mannsandinn lyftir sér á til að sjá sannleikann, og varaði bæði við því að skynsemin gæfist upp á að leita sannleikans og við því að trúin yrði að tilfinningu án hugsunar.

Myndin efst á síðunni er af gamalli sögu um sama efni. Sagt er að Tómas frá Aquino hafi spurt Bónaventúru úr hvaða bókum hann hefði lærdóm sinn, og að Bónaventúra hafi bent á krossinn. Zurbarán málaði söguna, og málverkið eyðilagðist í Berlín árið 1945; aðeins ljósmyndin er eftir.