Kristin trú heldur fram tvennu í einu og hvikar frá hvorugu: Guð er einn, og Guð er faðir, sonur og andi. Hvorug setningin má víkja fyrir hinni, og þrenningarkenningin er nafnið á því að halda þeim báðum.

Kirkjan segir þetta með tveimur orðum. Verund er það sem Guð er, og hún er ein. Persóna er hver Guð er, og þær eru þrjár. Orðin eru ekki skýring á leyndardómnum heldur girðing um hann: þau segja hvað má ekki segja.

Tvær villur eru nefndar með nafni í hefðinni og báðar eru sagðar á íslensku á hverjum degi án þess að nokkur ætli sér það.

Hin fyrri er að persónurnar séu þrír guðir sem vinni saman. Það er ekki þrenning heldur fjölgyðistrú, og kirkjan hafnar því: Guð er einn og máttarverkin eru eins máttarverk.

Hin síðari er að persónurnar séu þrjú hlutverk eins og eins Guðs — sami leikari með þrjár grímur, faðir í sköpuninni, sonur á jörðunni, andi í kirkjunni. Þetta er líka hafnað, og af einfaldri ástæðu: í guðspjöllunum talar sonurinn við föðurinn og er ekki að tala við sjálfan sig.

Þriðja mynd villunnar er að sonurinn sé skepna — hin ágætasta, en sköpuð. Það var deilan sem Níkeuþingið útkljáði.

Árið 325 komu biskupar saman í Níkeu að beiðni Konstantínusar keisara. Deiluefnið var kenning Aríusar, prests í Alexandríu, sem hélt fram að sonurinn væri skapaður og hefði því byrjun. Þingið svaraði með orðinu samverund: sonurinn er af sömu verund og faðirinn, getinn en ekki skapaður.

Orðið var umdeilt einmitt af því að það stendur ekki í ritningunni. Hefðin svarar því að það segi það sem ritningin segir, með orði sem ekki er hægt að misskilja í þá átt sem deilan hafði farið.

Árið 381 kom annað þing saman í Konstantínópel og bætti við því sem hafði vantað: um andann, sem er Drottinn og lífgjafinn, tilbeðinn og vegsamaður með föðurnum og syninum. Trúarjátningin sem lesin er í messu á sunnudögum er afrakstur þessara tveggja þinga.

Ágústínus skrifaði fimmtán bækur um þrenninguna á fimmtán árum og niðurstaða hans er ekki skýring heldur aðferð. Hann leitar mynda af þrenningu í manninum sjálfum — minni, skilningi og vilja; elskanda, hinum elskaða og kærleikanum sem tengir þá — og segir um hverja um sig að hún dugi ekki.

Sagan af honum og barninu á ströndinni, sem ætlaði að ausa hafinu í holu í sandinum, er síðari tíma dæmisaga og ekki úr hans eigin verki. Hún segir samt rétt frá niðurstöðunni: skilningur mannsins rúmar þetta ekki, og það er ekki galli á kenningunni heldur það sem hún fjallar um.

Tómas frá Aquino gekk lengra í nákvæmninni og skilgreindi persónurnar sem afstæður innan guðdómsins: faðirinn er það að geta soninn, sonurinn það að vera getinn, andinn það að ganga út frá báðum. Þetta er ekki myndlíking heldur tilraun til að tala um þrjú án þess að telja þrjá hluti.

Kenningin er ekki reikningsdæmi sem trúaðir eiga að samþykkja til málamynda. Hún er svarið við spurningunni hver Guð er, og af henni leiðir allt hitt.

Ef Guð er í sjálfum sér samband — faðir sem gefur, sonur sem þiggur og gefur til baka, andi sem er kærleikurinn á milli — þá er setningin um að Guð sé kærleikur ekki lýsing á hegðun hans gagnvart okkur heldur á því sem hann er áður en nokkuð var skapað.

Blessunarorðin sem Páll endar annað Korintubréf á eru elsta kveðjan í kirkjunni sem nefnir allar þrjár persónurnar, og hún er kveðja en ekki kennisetning: náð, kærleikur og samfélag.