Hvað hún er

Trúarjátningin er ekki próf og ekki samningur. Hún er samantekt: stysta mögulega frásögn af því hverju kristnir menn trúa, og hún er sögð í fyrstu persónu — ég trúi — því enginn getur trúað fyrir annan.

Postullega trúarjátningin er sú stysta og elsta af þeim tveimur sem kirkjan notar. Hún er sögð í skírn, við rósakransinn og víða annars staðar. Textinn sjálfur er í Bænasafninu; hér er farið yfir hvað hver hluti merkir.

Óstaðfestur texti

Ég trúi á Guð Föður almáttugan, skapara himins og jarðar

Fyrsta orðið er ekki „Guð“ heldur „ég“. Játningin byrjar á manneskju sem tekur afstöðu.

Faðir er sagt á undan almáttugur, og röðin skiptir máli. Kristnir menn trúa ekki fyrst á vald og síðan á kærleika, heldur á vald sem er föðurlegt í eðli sínu.

Skapari himins og jarðar þýðir að allt sem er til sé gjöf en ekki slys — líka efnisheimurinn, líkaminn og jörðin. Kristin trú hefur aldrei litið á efnið sem óhreint.

Óstaðfestur texti

Og á Jesúm Krist, hans einkason, Drottin vorn

Hér er kjarninn og það sem greinir kristna trú frá öllu öðru: að Guð hafi ekki aðeins talað til okkar heldur orðið einn af okkur.

Drottinn vorn er játning um hollustu. Í Rómaveldi var keisarinn kallaður drottinn. Að segja þessi orð upphátt var pólitísk yfirlýsing og gat kostað lífið.

Óstaðfestur texti

Getinn af Heilögum Anda, fæddur af Maríu mey

Jesús átti móður, meðgöngu og fæðingardag. Hann var ekki vofa og ekki hugmynd.

María er nefnd með nafni í játningunni — önnur af aðeins tveimur manneskjum sem eru það. Hin er Pontíus Pílatus.

Óstaðfestur texti

Leið undir valdi Pontíusar Pílatusar, var krossfestur, dáinn og grafinn

Rómverskur landstjóri er nefndur til að festa atburðinn í tíma. Þetta gerðist á tilteknum stað, á tilteknu ári, undir tilteknum embættismanni sem sagan þekkir að öðru leyti.

Dáinn og grafinn er endurtekning og hún er viljandi. Kirkjan hefur alltaf staðið fast á því að hann hafi raunverulega dáið.

Óstaðfestur texti

Sté niður til heljar, reis á þriðja degi aftur upp frá dauðum

Hel er hér ekki refsingarstaður heldur ríki hinna dánu — staðurinn þar sem allir sem á undan voru gengnir biðu. Setningin segir að hann hafi farið alla leið niður, þangað sem enginn kemst sjálfur út.

Upprisan er ekki myndlíking um vor eða von. Játningin setur hana í sömu röð og krossfestinguna og gröfina, sem staðreynd meðal staðreynda.

Óstaðfestur texti

Sté upp til himna, situr við hægri hönd Guðs Föður

Að sitja við hægri hönd er myndmál úr konungshirð: staðurinn þar sem sá situr sem fer með vald konungsins.

Hann tók mennskuna með sér. Kirkjan heldur því fram að mannlegur líkami sé nú hjá Guði, sem er stórfelldari fullyrðing en hún hljómar.

Óstaðfestur texti

Og mun þaðan koma að dæma lifendur og dauða

Sagan endar ekki í tómi. Það verður gert upp, og ranglæti sem enginn tók eftir verður ekki gleymt.

Sá sem dæmir er sá sami og var dæmdur og tekinn af lífi. Kristnir menn treysta því að dómarinn þekki af eigin raun hvernig er að vera manneskja.

Óstaðfestur texti

Ég trúi á Heilagan Anda

Þriðji hlutinn byrjar upp á nýtt með „ég trúi“, því hér er talað um Guð sem er enn að verki.

Heilagur andi er ekki kraftur eða stemning heldur Guð sjálfur, nálægur núna — í kirkjunni, í sakramentunum og í samvisku hvers manns.

Óstaðfestur texti

Heilaga kaþólska kirkju, samfélag heilagra

Kaþólskur merkir „almennur“ og er miklu eldra orð en klofningur kirkjunnar. Það sem er játað hér er að kirkjan sé ein og fyrir alla.

Samfélag heilagra þýðir að þeir sem eru dánir séu ekki horfnir úr sögunni. Þess vegna biðja kaþólskir menn dýrlinga um fyrirbæn — ekki í stað þess að biðja til Guðs, heldur eins og maður biður vin um að biðja fyrir sér.

Óstaðfestur texti

Fyrirgefningu syndanna, upprisu holdsins og eilíft líf

Fyrirgefning er nefnd á undan upprisunni, því hún er það sem gerir framhaldið mögulegt.

Upprisa holdsins, ekki ódauðleiki sálarinnar. Kristin von er ekki að losna við líkamann heldur að fá hann aftur, heilan.

Amen er ekki punktur heldur undirskrift. Það merkir: þannig er það, og ég stend við það.

Óstaðfestur texti

Ef eitthvað af þessu er þér ómögulegt

Þá ertu í hópi. Enginn kemst að öllum þessum setningum á sama deginum og margir þurfa mörg ár í eina þeirra.

Að fara með trúarjátninguna er ekki að lýsa yfir að maður sé viss um hvert einasta atriði, heldur að ganga inn í trú kirkjunnar og láta hana bera sig þangað til maður ber hana sjálfur. Ef ein lína stendur í þér er hún gott umræðuefni við prest.

Óstaðfestur texti