Guðfræði

Hinstu hlutir

Dauði, dómur, himinn, hreinsun og helvíti — og upprisa holdsins.

Þetta efni er í yfirlestri

Greinarnar eru hvorki kennsla kirkjunnar né staðgengill hennar — til þess er sóknarpresturinn.

Hvað þýðir þetta?

Greinarnar hér eru uppköst, skrifaðar af Krans. Enginn hefur enn lesið þær yfir og engin kirkjuleg yfirvöld hafa samþykkt þær.

Fra Angelico, 1450

Fernt og eitt til

Í kristinni hefð hefur verið talað um fjóra hinstu hluti: dauða, dóm, himin og helvíti. Kaþólska kirkjan bætir við hreinsuninni, sem er ekki fimmti áfangastaðurinn heldur leið sumra til himins.

Trúarjátningarnar segja þetta í fáum orðum: að Kristur muni koma að dæma lifendur og dauða, að holdið rísi upp og að lífið sé eilíft. Allt annað sem kirkjan kennir um efnið er skýring á þessum þremur setningum.

Dauðinn og dómurinn

Kirkjan kennir að maðurinn deyi einu sinni og að líf hans ráðist ekki eftir dauðann heldur í því. Það er engin endurholdgun og ekkert annað tækifæri.

Hún talar um tvenns konar dóm. Við dauðann mætir hver maður Guði og líf hans er metið; það er kallað sérdómur. Við endurkomu Krists verður dómur yfir öllum, þar sem allt kemur í ljós; það er kallað efsti dómur. Benedikt XII páfi skilgreindi árið 1336 að sálir hinna réttlátu sjái Guð strax eftir dauðann, eða eftir hreinsun, en þurfi ekki að bíða efsta dags.

Heb 9:27-28

27Og eins og það liggur fyrir mönnunum eitt sinn að deyja, en eftir það er dómurinn,

28þannig mun og Kristur, eitt sinn fórnfærður til að bera syndir margra, í annað sinn birtast án syndar, til hjálpræðis þeim, er hans bíða.

Biblían 1912, almenningseign · Eitt sinn að deyja, og síðan dómurinn.

Himinn

Himinn er ekki staður í geimnum. Kirkjan lýsir honum sem því að sjá Guð eins og hann er, augliti til auglitis, og hefur kallað það sælusýn. Ágústínus endaði Borg Guðs á því að þar muni menn hvílast og sjá, sjá og elska, elska og lofa.

Það er ekki einmanaleg sýn. Himinn er samfélag allra sem eru hjá Guði, og um það er fjallað í greininni um samfélag heilagra.

Hreinsunin

Samkvæmt kenningu kirkjunnar þurfa sumir sem deyja í náð Guðs, en bera enn ummerki syndarinnar, að hreinsast áður en þeir sjá hann. Það er ekki refsing í sama skilningi og helvíti heldur fullkomnun þess sem þegar er hafið.

Páll talar um verk sem prófað er í eldi, þar sem maðurinn sjálfur frelsast eins og úr eldi. Kirkjufeðurnir lásu staðinn á ýmsa vegu, og hann er ekki eina stoð kenningarinnar. Um bænir fyrir hinum látnu og tilskipun Trentóþingsins er fjallað í greininni um samfélag heilagra og ekki endurtekið hér.

1 Kor 3:12-15

12En ef einhver byggir ofan á grundvöllinn gull, silfur, dýra steina, tré, hey, hálm,

13þá mun verk sérhvers verða augljóst, því að dagurinn mun leiða það í ljós, af því að hann opinberast með eldi; og hvílíkt verk hvers eins er, það mun eldurinn prófa.

14Ef nú verk einhvers fær staðist, það er hann bygði ofan á, mun hann taka laun.

15Ef verk einhvers brennur upp, mun hann bíða tjón, en sjálfur mun hann frelsaður verða, en þó eins og úr eldi.

Biblían 1912, almenningseign · Staðurinn sem kirkjan hefur lengi lesið í tengslum við hreinsunina.

Helvíti

Kirkjan kennir að helvíti sé til og að það sé eilíft. Hún lýsir því fyrst og fremst sem aðskilnaði frá Guði, sem maðurinn velur sjálfur með því að hafna kærleika hans til hinstu stundar. Guð sendir engan þangað sem ekki hefur valið það.

Hugmyndin um að allir, jafnvel djöflarnir, snúi að lokum aftur til Guðs var kennd við Órígenes og hafnað á sjöttu öld. Kirkjan hefur hins vegar aldrei lýst því yfir um nokkurn einstakan mann að hann sé fordæmdur, og hún biður fyrir öllum.

Myndirnar sem Nýja testamentið notar, eldur og myrkur, eru myndir. Kirkjan hefur ekki skilgreint hvernig helvíti er, aðeins að það sé raunverulegt og að það sé varanlegt.

Upprisa holdsins og ný jörð

Kristin von endar ekki á því að sálin fari til himins. Trúarjátningin segir að holdið rísi upp, og kirkjan kennir að við endurkomu Krists fái hinir dánu líkama sína aftur, ummyndaða en sína eigin.

Ágústínus eyddi síðustu bók Borgar Guðs í þessa spurningu og sagði að sá líkami yrði ekki minni en sá sem menn áttu, heldur heill og án þess sem aflagaði hann.

Og Opinberunarbókin endar ekki á himni heldur á nýjum himni og nýrri jörð, þar sem Guð býr meðal manna. Sköpunin verður ekki yfirgefin heldur endurnýjuð.

Opb 21:1-4

1Og eg sá nýjan himin og nýja jörð, því að hinn fyrri himinn og hin fyrri jörð voru horfin, og hafið er ekki framar til.

2Og eg sá borgina helgu, nýja Jerúsalem, stíga niður af himni frá Guði, búna sem brúði, er skartar fyrir manni sínum.

3Og eg heyrði raust mikla frá hásætinu, er sagði: Sjá, tjaldbúð Guðs er meðal mannanna, og hann mun búa hjá þeim, og þeir munu vera fólk hans, og Guð sjálfur mun vera hjá þeim, Guð þeirra.

4Og hann mun þerra hvert tár af augum þeirra, og dauðinn mun ekki framar til vera, hvorki harmur né vein, né kvöl er framar til; hið fyrra er farið.

Biblían 1912, almenningseign · Síðasta mynd Biblíunnar er ekki himinn heldur ný sköpun.

Í Trúfræðsluriti kaþólsku kirkjunnar

KKK 1020–1060

Trúfræðslurit kaþólsku kirkjunnar fjallar um efnið í greinum hér að neðan. Texti ritsins er höfundarréttarvarinn og er hvergi birtur í Krans — aðeins númerin, svo lesandi sem hefur ritið undir höndum geti flett upp sjálfur.

Heimildir

Greinin er skrifuð hér upp úr þessum verkum. Ekkert er þýtt eða tekið orðrétt.

  • Ritningin eins og Krans birtir hana — Hebreabréfið 9, 1. Korintubréf 3, Opinberunarbókin 21ritningartexti appsinsVersin eru sótt í texta appsins sjálfs þegar síðan er byggð.
  • Postullega trúarjátningin og Níkeujátningin, frumtextarnirfallið úr höfundarréttiSetningarnar þrjár um dóm, upprisu og eilíft líf.
  • Ágústínus frá Hippó, Borg Guðs XXII og Enchiridion 109–110 (d. 430)fallið úr höfundarréttiNicene and Post-Nicene Fathers, fyrsta röð II og III (1887). Upprisan og sælusýnin, endursögð.
  • Benedikt XII, Benedictus Deus (1336)fallið úr höfundarréttiAð hinir réttlátu sjái Guð strax eftir dauðann, endursagt.

Hverju greinin svarar ekki

Þetta eru spurningar fyrir prest, ekki fyrir smáforrit.

  • Hvort og hvernig þeir sem aldrei heyrðu af Kristi geta frelsast.
  • Hvað verður um börn sem deyja óskírð.
  • Hvernig á að skilja myndirnar af eldi og myrkri.
  • Hvernig hreinsunin fer fram og hvað hún varir lengi.
  • Hvað kirkjan kennir um líknardráp, bálför og undirbúning dauðans.

Greinar sem þú tendrar birtast í Vistað.

Í yfirlestri