Regla er lífsmáti sem hópur karla eða kvenna tekur á sig til að fylgja Kristi á tiltekinn hátt. Flestar byggja á þremur heitum, fátækt, skírlífi og hlýðni, sem kirkjan kallar ráð fagnaðarerindisins, en hver regla leggur sína áherslu og hefur sinn anda.

Það er ekki rétt að skilja þær sem stig þar sem sumir eru heilagri en aðrir. Þær eru fremur eins og greinar á einu tré, og hver þeirra hefur gefið kirkjunni eitthvað sem hinar gátu ekki.

Benedikt frá Núrsíu skrifaði reglu sína á Monte Cassino um árið 530, og hún hefur mótað vestrænt klausturlíf meira en nokkur önnur. Hún er stutt, hófsöm og hagnýt og segist sjálf vera regla fyrir byrjendur.

Einkenni hennar eru stöðugleiki, að munkurinn heitir því að vera um kyrrt í einu samfélagi alla ævi; sameiginleg bæn tíðanna sjö sinnum á dag, sem Benedikt kallar verk Guðs og segir að ekkert megi taka fram yfir; vinna; og gestrisni, því að taka skuli á móti hverjum gesti eins og Kristi. Einkunnarorðin um bæn og vinnu eru ekki í reglunni sjálfri en draga saman anda hennar.

Fyrsta klaustur á Íslandi, á Þingeyrum, var stofnað árið 1133 og fylgdi reglu Benedikts.

Frans frá Assisí, sonur auðugs kaupmanns, gaf allt frá sér og fór að lifa eins og Kristur hafði sent lærisveinana út: án eigna. Regla hans var staðfest árið 1223 og segir að bræðurnir skuli ekkert eiga, hvorki hús né neitt annað, heldur fara um heiminn sem pílagrímar og aðkomumenn.

Í Sólarsöngnum, sem hann orti á umbrísku skömmu fyrir dauða sinn árið 1226, lofar hann Guð fyrir bróður sól, systur tungl, bróður vind og systur vatn, og loks fyrir systur dauða. Sköpunin er ekki eign heldur fjölskylda.

Klara frá Assisí stofnaði kvenregluna, og fransiskanar hafa alla tíð borið sérstaka umhyggju fyrir fátækum.

Dóminíkus frá Guzmán stofnaði Prédikarareglu árið 1216, eftir að hafa séð að villukenningar í Suður-Frakklandi yrðu ekki sigraðar með valdi heldur með prédikurum sem væru jafn fátækir og jafn vel að sér og þeir sem kenndu villuna.

Nám varð því hluti af guðrækni reglunnar. Tómas frá Aquino var dóminíkani, og hann orðaði anda reglunnar svo að það væri meira að íhuga og miðla öðrum því sem íhugað er en að íhuga eingöngu.

Karmelítar eiga uppruna sinn í einsetumönnum á Karmelfjalli í Landinu helga. Albert, patríarki í Jerúsalem, gaf þeim reglu snemma á þrettándu öld, og kjarni hennar er að hver og einn skuli vera í klefa sínum og hugleiða lögmál Drottins dag og nótt og vaka í bæn.

Á sextándu öld endurnýjuðu Teresa frá Ávila og Jóhannes af krossi regluna og sneru henni aftur til þessa upphaflega anda. Rit þeirra tveggja eru nú hluti af arfi allrar kirkjunnar.

Ignatíus frá Loyola var baskneskur liðsforingi sem særðist í orrustu og las sér til um líf Krists og dýrlinganna meðan hann lá. Hann stofnaði Félag Jesú, sem páfinn staðfesti árið 1540.

Andlegar æfingar hans eru leiðsögn í fjórar vikur um líf Krists, og kjarni þeirra er greining anda: að læra að þekkja hvaða hræringar í sálinni leiða til Guðs og hverjar frá honum, svo að maður geti tekið ákvarðanir í frelsi. Jesúítar hafa lagt áherslu á að finna Guð í öllum hlutum, í kennslu, vísindum og trúboði jafnt og í bæn.