Hvenær

Í messunni

Yfir daginn gerist ekkert. Kirkjan stendur ber eins og hún var skilin eftir á skírdagskvöld, engin messa er sungin og altarissakramentið er ekki veitt nema þeim sem eru að dauða komnir. Þetta er tómasti dagur ársins og hann er það af ásetningi.

Eftir myrkur hefst páskavakan, og hún er lengsta helgihald kirkjuársins. Hún byrjar utandyra við eld. Páskakertið er tendrað af honum, borið inn í dimma kirkjuna og ljósið borið þaðan mann frá manni þar til allur söfnuðurinn heldur á loga. Þá er sunginn páskalofsöngurinn, Exsultet, frammi fyrir kertinu.

Þá er lesið lengi. Allt að sjö lestrar úr Gamla testamentinu rekja söguna frá sköpun og gegnum brottförina úr Egyptalandi, hver með sínum sálmi og bæn. Ljósin eru enn slökkt.

Loks hljóma orgel og klukkur í fyrsta sinn frá skírdagskvöldi, ljósin eru kveikt og hallelúja er sungið aftur eftir alla föstuna. Vatnið er vígt, þeir sem hafa búið sig undir það eru skírðir, og allir endurnýja skírnarheit sín með kerti í hendi.

Hvað dagurinn merkir

Laugardagurinn er dagur án athafnar, og það er hans hlutverk. Milli krossins og upprisunnar liggur einn heill dagur þar sem ekkert er hægt að gera, og kirkjan lætur hann standa auðan í stað þess að flýta sér yfir hann.

Páskavakan sem hefst um kvöldið tilheyrir ekki lengur þessum degi heldur páskunum sjálfum — hún er fyrsta messa páskanna og þar rís frásögnin. Hún er sett hér af því að þetta er dagurinn sem fólk gengur inn í kirkjuna.

Vakan er byggð á fjórum hlutum í röð: ljósi, orði, vatni og máltíð. Sú röð er ekki tilviljun; hún er sama leið og hver sá gengur sem kemur inn í kirkjuna.

Páskakertið sem tendrað er þetta kvöld stendur við altarið alla páskatíðina og er síðan borið fram við hverja skírn og hverja útför ársins.