Síraksbók 22Krans-útgáfa

Síraksbók 22

Letinginn er grýttur með óhreinum steini, og allir munu tala um vansæmd hans.

Letinginn er grýttur með nautataði, og hver sá, sem hann snertir, mun hrista hendur sínar.

Illa upp alinn sonur er föðurnum til skammar, og heimsk dóttir mun honum til tjóns verða.

Vitur dóttir mun færa manni sínum arf, en sú, sem til skammar verður, verður föður sínum til vansæmdar.

Sú, sem ósvífin er, gjörir bæði föður sinn og mann sinn til skammar, og hún mun eigi standa hinum óguðlegu að baki, og af þeim báðum mun hún vansæmd verða.

Saga á röngum tíma er sem hljóðfærasláttur í sorg, en högg og fræðsla spekinnar eru aldrei á röngum tíma.

Sá, sem fræðir heimskingja, er sem sá, er límir saman leirbrot.

Sá, sem segir orð þeim, sem eigi heyrir, er sem sá, er vekur mann af þungum svefni.

Sá talar við sofandi mann, sem mælir speki við heimskingja; og við lok ræðunnar segir hann: „Hver er þessi?“

Grát hinn dána, því að ljós hans er slokknað; og grát heimskingjann, því að skilning hans þrýtur.

Grát þó lítið eitt hinn dána, því að hann er í hvíld.

Því að hið óguðlega líf óguðlegs heimskingja er verra en dauði.

Sorg yfir hinum dána varir sjö daga, en yfir heimskingja og óguðlegum manni alla ævidaga þeirra.

Tala eigi mikið við heimskingja, og far eigi með þeim, sem enga skynsemi hefur.

Halt þér frá honum, að þú fáir eigi vandræði, og þú munt eigi saurgast af synd hans.

Snú þér frá honum, og þú munt hvíld finna og eigi þreytast á heimsku hans.

Hvað er þyngra en blý? Og hvaða nafn hefur hann annað en heimskingi?

Sand og salt og járnbjörg er auðveldara að bera en mann án skynsemi, sem bæði er heimskur og óguðlegur.

Trégrind, sem saman er bundin í grunni byggingar, mun eigi losna; svo mun og eigi það hjarta, sem staðfest er af yfirveguðu ráði.

Hugsun þess, sem vitur er á öllum tímum, mun eigi spillt verða af ótta.

Eins og staurar, settir á háum stöðum, og múrhúð, sem gjörð er án kostnaðar, munu eigi standast ásjónu vindsins,

svo mun og hrætt hjarta í ímyndun heimskingja eigi standast ofsa óttans.

Eins og hrætt hjarta í hugsun heimskingja mun aldrei óttast, svo mun og eigi sá, sem stöðugt heldur boðorð Guðs.

Sá, sem stingur augað, dregur fram tár; og sá, sem stingur hjartað, dregur fram gremju.

Sá, sem grýtir fugla, mun stökkva þeim burt; svo rýfur og sá vináttuna, sem ávítar vin sinn.

Þótt þú hafir brugðið sverði gegn vini, örvænt eigi, því að afturhvarf getur orðið.

Hafir þú opnað munn þinn til hryggðar við vin, óttast eigi, því að sætt getur orðið — nema um sé að ræða ávítur og háðung og dramb og opinberun leyndarmála eða sviksamlegt sár; því að í öllum þessum tilfellum mun vinur flýja burt.

Halt trúfesti við vin í fátækt hans, að þú megir og fagna í velgengni hans.

Ver honum trúr á tíma þrengingar hans, að þú megir og verða arfi með honum í arfleifð hans.

Eins og gufa reykháfsins og reykur eldsins stígur upp á undan eldinum, svo eru og meiðandi orð og ávítur og hótanir á undan blóði.

Eg mun eigi blygðast mín fyrir að heilsa vini, og eigi mun eg fela mig fyrir ásjónu hans; og hendi mig eitthvað ilt af hans völdum, mun eg bera það.

En hver sá, sem það heyrir, mun vara sig á honum.

Hver mun setja vörð fyrir munn minn og öruggt innsigli á varir mínar, að eg falli eigi fyrir þær og að tunga mín tortími mér eigi?