Síðari Makkabeabók 6Krans-útgáfa

Síðari Makkabeabók 6

En skömmu síðar sendi konungurinn gamlan mann nokkurn frá Antíokkíu til að neyða Gyðinga til að víkja frá lögum feðra sinna og Guðs

og til að saurga musterið, sem var í Jerúsalem, og kalla það musteri Ólympíu-Seifs, og það, sem í Garisím var, musteri Seifs gestavinar, eins og þeir voru, sem staðinn byggðu.

Og mjög ill var þessi innrás bölsins og þungbær öllum.

Því að musterið var fullt af svalli og gleðskap heiðingjanna og af mönnum, sem lágu með lauslátum konum. Og konur ruddust af sjálfsdáðum inn á hina heilögu staði og báru inn það, sem eigi var leyfilegt.

Altarið var og fyllt ólöglegum hlutum, sem bannaðir voru í lögunum.

Og hvorki voru hvíldardagarnir haldnir né hátíðisdagar feðranna, og eigi þorði nokkur maður að játa opinberlega, að hann væri Gyðingur.

En þeir voru leiddir með beiskri nauðung á afmælisdegi konungsins til fórnanna; og þegar hátíð Bakkusar var haldin, voru þeir neyddir til að ganga um krýndir bergfléttu Bakkusi til heiðurs.

Og út gekk tilskipun til nágrannaborga heiðingjanna að tillögu Ptólemaismanna, að þeir skyldu og fara á sama hátt gegn Gyðingum og skylda þá til að fórna,

og að hver sá, sem eigi lagaði sig að háttum heiðingjanna, skyldi líflátinn verða. Þá var eymd að sjá.

Því að tvær konur voru ákærðar fyrir að hafa umskorið börn sín; og er þær höfðu opinberlega verið leiddar um borgina með ungbörnin hangandi á brjóstum sér, var þeim varpað ofan af múrunum.

Og aðrir, sem safnast höfðu saman í hellum, sem nærri voru, og héldu hvíldardaginn í leyni, voru uppgötvaðir af Filippusi og brenndir í eldi, af því að þeir gjörðu sér samvisku af að hjálpa sér með höndum sínum sakir helgihalds dagsins.

Nú bið eg þá, sem lesa munu þessa bók, að þeir hneykslist eigi á þessum hörmungum, heldur að þeir íhugi, að það, sem gjörðist, var eigi til eyðingar heldur til ögunar þjóðar vorrar.

Því að það er tákn mikillar gæsku, þegar syndurum er eigi leyft að halda áfram á vegum sínum langan tíma, heldur eru þeir þegar refsaðir.

Því að eigi fer hann með oss eins og með aðrar þjóðir, sem Drottinn bíður þolinmóður eftir, að hann megi refsa þeim í fyllingu synda þeirra, þegar dómsdagurinn kemur —

eigi fer hann svo með oss, að hann láti syndir vorar ná hámarki og hefni sín þá á oss.

Og fyrir því dregur hann aldrei miskunn sína frá oss; en þótt hann agi lýð sinn með mótlæti, yfirgefur hann þá eigi.

En látum þetta nægja í fáum orðum til aðvörunar lesendunum. Og nú verðum vér að koma að frásögninni.

Eleasar, einn hinna helstu meðal fræðimannanna, maður aldraður og fagur ásýndum, var neyddur til að ljúka upp munni sínum til að eta svínakjöt.

En hann kaus heldur hinn dýrlegasta dauða en hatursvert líf og gekk sjálfviljugur fram til kvalarinnar.

Og hann íhugaði, með hvaða hætti hann var þangað kominn, og þoldi þolinmóður og ásetti sér að gjöra ekkert ólöglegt af ást til lífsins.

En þeir, sem hjá stóðu, hrærðust af rangri meðaumkun sakir hinnar fornu vináttu, sem þeir höfðu haft við manninn, og tóku hann afsíðis og báðu, að fram yrði borið kjöt, sem honum væri leyfilegt að eta, að hann mætti láta sem hann hefði etið það, sem konungurinn hafði boðið, af kjöti fórnarinnar,

að hann mætti með því frelsast frá dauða; og sakir hinnar fornu vináttu sinnar við manninn gjörðu þeir honum þennan greiða.

En hann tók að íhuga tign aldurs síns og hin fornu ár sín og hinn meðfædda heiður hins gráa höfuðs síns og gott líferni sitt og framgöngu frá barnæsku; og hann svaraði án tafar samkvæmt ákvæðum hins heilaga lögmáls, sem Guð hafði sett, og sagði, að hann vildi heldur sendur verða í annan heim.

„Því að það hæfir eigi vorum aldri,“ sagði hann, „að hræsna, svo að margir ungir menn kynnu að hyggja, að Eleasar, níræður að aldri, hefði gengið yfir til lífernis heiðingjanna,

og þannig yrðu þeir tældir fyrir hræsni mína og fyrir stuttan tíma forgengilegs lífs, og eg drægi með því smán og bölvun yfir elli mína.

Því að þótt eg frelsaðist nú um stund frá refsingum manna, mundi eg þó eigi komast undan hendi hins almáttuga, hvorki lifandi né dauður.

Fyrir því mun eg, með því að ganga karlmannlega út úr þessu lífi, sýna mig verðugan elli minnar

og láta eftir mig ungum mönnum dæmi um hugprýði, ef eg með fúsum huga og staðfestu þoli heiðarlegan dauða fyrir hin virðulegustu og heilögustu lög.“ Og er hann hafði þetta mælt, var hann þegar leiddur til aftöku.

Og þeir, sem hann leiddu og skömmu áður höfðu verið mildari, snerust til reiði fyrir orðin, sem hann hafði mælt og þeir töldu töluð af hroka.

En er hann var nú að því kominn að deyja af höggunum, stundi hann og sagði: „Drottinn, þú sem hina heilögu þekking hefur, þú veist ljóslega, að þótt eg hefði mátt frelsast frá dauða, þoli eg þungar kvalir á líkama; en í sálu er eg vel ánægður að þola þetta, af því að eg óttast þig.“

Þannig dó þessi maður og lét eigi aðeins ungum mönnum heldur og allri þjóðinni eftir minningu dauða síns sem fyrirmynd dyggðar og hugprýði.