Hvað er hreinsunareldurinn?
Hreinsunareldurinn, eða hreinsunin, er það sem kaþólska kirkjan kennir um þá sem deyja í náð Guðs en bera enn ummerki syndarinnar: að þeir hreinsist áður en þeir sjá Guð. Hreinsunin er ekki refsing í sama skilningi og helvíti. Kirkjan biður fyrir þeim sem þar eru, í þeirri trú að bænir hinna lifandi komi þeim að gagni.
Í yfirlestri
Leið til himins
Í kristinni hefð hefur verið talað um fjóra hinstu hluti: dauða, dóm, himin og helvíti. Kaþólska kirkjan bætir hreinsuninni við, en hún er ekki fimmti áfangastaðurinn. Hún er leið sumra til himins, og sá sem er í hreinsun er á leiðinni þangað.
Kirkjan kennir að maðurinn deyi einu sinni og mæti þá Guði, og að líf hans ráðist í lífinu sjálfu en ekki eftir dauðann. Hreinsunin er því ekki annað tækifæri heldur fullkomnun þess sem þegar var hafið.
Benedikt XII páfi skilgreindi árið 1336 að sálir hinna réttlátu sjái Guð strax eftir dauðann, eða eftir hreinsun, og þurfi ekki að bíða efsta dags. Himinn er í máli kirkjunnar að sjá Guð eins og hann er, augliti til auglitis. Ágústínus endaði Borg Guðs á því að þar muni menn hvílast og sjá, sjá og elska, elska og lofa.
Eldurinn
Kirkjan hefur lengi lesið stað í fyrra Korintubréfi í tengslum við hreinsunina, þar sem Páll talar um verk sem prófað er í eldi og um manninn sjálfan sem frelsast eins og úr eldi. Kirkjufeðurnir lásu staðinn á ýmsa vegu, og kenningin hvílir ekki á honum einum.
Eldurinn í heitinu er mynd, eins og eldurinn og myrkrið sem Nýja testamentið notar um helvíti. Kirkjan hefur skilgreint að hreinsunin sé til, en ekki hvernig hún er.
Bænin fyrir hinum dánu
Af kenningunni leiðir bænin fyrir hinum dánu. Dauðinn slítur ekki samfélagið við þá sem dóu í Kristi, og því geta hinir lifandi beðið fyrir þeim sem enn eru í hreinsun.
Í gömlu heitunum á þremur ástöndum kirkjunnar eru þeir sem eru í hreinsun kallaðir líðandi kirkja, við hlið hinnar stríðandi á jörðu og hinnar sigrandi á himni. Skiptingin segir þó mest um það að þeir eru ein kirkja.
Hreinsunin er heldur ekki endirinn. Trúarjátningin segir að holdið rísi upp, og kirkjan kennir að við endurkomu Krists fái hinir dánu líkama sína aftur, ummyndaða en sína eigin. Opinberunarbókin endar ekki á himni heldur á nýjum himni og nýrri jörð, þar sem sköpunin er endurnýjuð.
Það sem kirkjan segir ekki
Kirkjan segir ekki hverjir eru í hreinsun. Hún hefur aldrei lýst neinn mann fordæmdan, og um afdrif annarra en dýrlinganna sker hún ekki úr; hún biður fyrir öllum.
Trentóþingið, sem staðfesti kenninguna árið 1563, sagði biskupum jafnframt að halda frá prédikun þeim spurningum um hana sem aðeins vekja forvitni eða ala á hjátrú.