Af hverju eru kaþólskir prestar ókvæntir?
Í latnesku kirkjunni eru prestar bundnir einlífi samkvæmt kirkjurétti. Það er regla kirkjunnar en ekki skilyrði sakramentisins sjálfs, og í mörgum austrænum kaþólskum kirkjum geta kvæntir menn tekið prestvígslu. Kirkjan lítur ekki á einlífið sem lítilsvirðingu við hjónabandið heldur sem aðra mynd sömu sjálfsgjafar.
Í yfirlestri
Regla, ekki kenning
Vígslusakramentið hefur þrjú stig, djákna, presta og biskupa, og það er biskup sem vígir með handayfirlagningu og bæn. Austrænu kaþólsku kirkjurnar hafa sömu sjö sakramenti og latneska kirkjan, en í mörgum þeirra geta kvæntir menn orðið prestar, eins og alltaf hefur verið í austri.
Einlífi presta leiðir því ekki af sakramentinu sjálfu. Það er regla latnesku kirkjunnar, bundin í kirkjurétti hennar, en austrænu kirkjurnar fylgja eigin lögbók frá 1990.
Stigin þrjú eru ólík að hlutverki. Djáknar þjóna við altarið, skíra, gifta og prédika. Prestar gera það sama og halda auk þess messu og veita aflausn í skriftum. Biskupar hafa fyllingu vígslunnar og vígja aðra.
Gjöf alls sjálfsins
Skýringin sem kirkjan gefur er ekki sú að hjónabandið sé lakara. Hún lítur svo á að hjónaband og einlífi séu hvort tveggja gjöf alls sjálfsins: annað til einnar manneskju, hitt til Guðs og safnaðarins.
Í kaþólskri siðfræði merkir skírlífi ekki afneitun kynferðisins heldur að það sé fellt inn í manninn allan, svo að það þjóni kærleikanum en ráði honum ekki. Sú dyggð á við alla, gifta jafnt sem ógifta, og einlífi prestsins er ein mynd hennar.
Hjónabandið er sjálft sakramenti, og þar eru það brúðhjónin sem veita hvort öðru það. Kirkjan sem biður presta sína um einlífi kennir jafnframt að hjónaband skírðra sé heilagt og ævilangt.
Ágústínus taldi hjónabandinu þrenn gæði: börnin, trúnaðinn milli hjónanna og sakramentið sem gerir bandið órjúfanlegt. Kirkjan heldur því enn að hjónabandið sé sáttmáli en ekki samningur, gjöf karls og konu hvors til annars.
Reglurnar
Einlífi er ekki bundið prestum einum. Reglur karla og kvenna byggja flestar á þremur heitum, fátækt, skírlífi og hlýðni, sem kirkjan kallar ráð fagnaðarerindisins, og hver regla leggur sína áherslu og hefur sinn anda.
Prestarnir sem þjóna í Reykjavíkurbiskupsdæmi koma úr ýmsum áttum og margir þeirra eru í reglum. Reglusystur starfa hér líka, við fræðslu og hjúkrun, þótt þær séu ekki vígðar.
Spurningar sem eiga heima hjá presti
Kirkjan kennir þessi atriði og heldur þeim fram, en hún kennir jafnframt að hverjum manni beri virðing og að reisn hans ráðist ekki af því hvernig honum gengur að lifa eftir kenningunni.
Hvers vegna latneska kirkjan heldur þessari reglu, hverjir mega vígjast og hvernig maður kannar hvort hann sé kallaður til prestsþjónustu eru spurningar sem betur eru ræddar en lesnar. Sá sem veltir þeim fyrir sér ætti að tala við prest eða skrifa biskupsdæminu.