Postulasagan segir að fyrstu kristnu mennirnir hafi haldið sig við kenningu postulanna, samfélagið, brauðsbrotninguna og bænirnar, og að þeir hafi komið saman í musterinu og brotið brauð heima. Þetta er ekki lýsing á fastmótaðri athöfn, en allir þættir hennar eru þar.

Didache, stutt kirkjuregla sem líklega var skrifuð um aldamótin 100 og fannst ekki aftur fyrr en árið 1873, geymir þakkarbænir yfir bikarnum og brauðinu, segir að söfnuðurinn komi saman á degi Drottins og að menn skuli játa syndir sínar áður.

Justínus píslarvottur lýsti guðsþjónustu kristinna manna í Róm fyrir keisaranum, um það bil hundrað og tuttugu árum eftir krossfestinguna. Lýsingin er sú fyrsta sem sýnir alla messuna í réttri röð.

Á sunnudögum, skrifaði hann, komu allir saman. Lesið var úr ritum postulanna eða spámannanna svo lengi sem tími leyfði. Síðan talaði sá sem stjórnaði samkomunni og hvatti fólkið, og allir risu upp og báðu. Brauð og vín blandað vatni var borið fram, forstöðumaðurinn bað langa þakkarbæn og fólkið svaraði amen. Djáknarnir útdeildu og fóru með til þeirra sem ekki komust, og safnað var fyrir ekkjur, munaðarleysingja og aðkomumenn.

Lestrar, prédikun, bænir, fórnargjafir, evkaristíubæn, amen safnaðarins og útdeiling: nær allir helgisiðir kirkjunnar, austan og vestan, fylgja enn þessari röð.

Á fjórðu og fimmtu öld mótuðust siðirnir í kringum stærstu kirkjumiðstöðvarnar. Í austri urðu til alexandríski siðurinn, antíokkíski siðurinn og síðar býsanski siðurinn frá Konstantínópel, auk armenska siðarins og siða sýrlensku kirknanna austan landamæra Rómaveldis. Í vestri var rómverski siðurinn einn af nokkrum, ásamt siðum Gallíu, Spánar og Mílanó.

Býsanski siðurinn er nú sá útbreiddasti í austri. Hann notar oftast evkaristíubæn sem kennd er við Jóhannes Krýsostomus, en á nokkrum dögum ársins þá sem kennd er við Basilíus mikla, sama mann og málverkið efst á síðunni sýnir við altarið.

Kaþólska kirkjan er ekki eingöngu latnesk. Austrænar kaþólskar kirkjur, sem eru í fullu samfélagi við páfann, eru yfir tuttugu talsins og nota sína eigin siði, marga þá sömu og rétttrúnaðarkirkjurnar.

Í Róm var messan fyrst sungin á grísku, og latína tók við á fjórðu öld. Gregoríus mikli, sem var páfi til ársins 604, hefur lengi verið tengdur mótun siðarins, þótt deilt sé um hve mikið af því sem við hann er kennt sé frá honum sjálfum.

Á tímum Karlamagnúsar um árið 800 var rómverski siðurinn tekinn upp í ríki Franka og blandaðist þar gallverskum venjum. Sú blanda barst aftur til Rómar og varð að rómverska siðnum eins og miðaldirnar þekktu hann.

Eftir Trentóþingið gaf Píus V út rómverska messubók árið 1570 og gerði hana að reglu í latnesku kirkjunni. Siðir sem voru eldri en tvö hundruð ára máttu halda sér, og þess vegna eru ambrósíski siðurinn í Mílanó og mósarabíski siðurinn á Spáni enn til.

Á nítjándu og tuttugustu öld óx hreyfing sem vildi að söfnuðurinn tæki virkari þátt í helgisiðunum og skildi þá betur. Píus X hvatti til þess árið 1903 að fólkið syngi með í messunni.

Annað Vatíkanþingið samþykkti árið 1963 að helgisiðirnir skyldu endurskoðaðir og leyfði aukna notkun þjóðtungna. Páll VI gaf út nýja rómverska messubók árið 1969, og hún er sú sem langflestar kaþólskar sóknir nota nú, á íslensku sem öðrum málum.

Messubókin frá 1962, sú síðasta fyrir endurskoðunina, hefur ekki horfið. Benedikt XVI rýmkaði heimildir til að nota hana árið 2007 og kallaði hana óvenjulega mynd rómverska siðarins. Frans þrengdi þær heimildir aftur árið 2021 og sagði bækurnar sem gefnar voru út eftir þingið hina einu tjáningu á bænalögmáli rómverska siðarins.

Um þetta eru kaþólskir menn ósammála og sumir af miklum þunga. Greinin segir hvað hvor bókin er og hvað páfarnir ákváðu, en ekki hvor sé betri. Hvar og hvernig eldri messubókin er notuð í þínu biskupsdæmi er spurning fyrir biskupinn og sóknarprestinn.