Hver er munurinn á kaþólsku og lúthersku kirkjunni?
Kaþólska kirkjan og lútherska kirkjan eiga sameiginlega skírnina og trúna á Jesú Krist. Þær greinir einkum á um þrennt: hvernig ritningin og arfleifðin standa saman, hvað gerist í altarissakramentinu og hvaða vald páfinn hefur. Hér er sagt hvað kaþólska kirkjan kennir og hvar lútherskir menn eru henni ósammála, án þess að gert sé upp á milli.
Í yfirlestri
Ritningin og arfleifðin
Siðbótarmenn sextándu aldar kenndu að ritningin ein væri æðsti mælikvarði trúarinnar og að kirkjuleg arfleifð yrði að lúta henni. Trentóþingið svaraði árið 1546 að fagnaðarerindið bærist kirkjunni eftir tveimur leiðum, í ritningunni og í óskráðri arfleifð postulanna, og að hún tæki við hvoru tveggja með sömu lotningu.
Kaþólska kirkjan lítur svo á að ritningin og arfleifðin séu ein opinberun, og að biskuparnir, í samfélagi við biskupinn í Róm, skýri hvort tveggja með gildi. Það embætti kallar hún kennivald, og hún segir það þjón orðs Guðs en ekki herra þess.
Altarissakramentið
Lúther hélt fast við að Kristur væri raunverulega nærverandi í altarissakramentinu en hafnaði eðlisbreytingu sem skýringu á því. Trentóþingið svaraði árið 1551 og kallaði breytinguna á öllu efni brauðs og víns eðlisbreytingu.
Kaþólska kirkjan kennir að eftir orð prestsins sé þetta ekki lengur brauð og vín heldur líkami og blóð Krists. Hún kennir líka að messan sé ekki ný fórn heldur sama fórnin og á krossinum, gerð nálæg en ekki endurtekin.
Af þessu leiðir að kaþólskur prestur veitir lútherskum manni ekki altarissakramentið nema í lífshættu eða annarri brýnni nauðsyn, og kaþólskir menn ganga ekki til altaris í lútherskri messu.
Sakramentin og páfinn
Kaþólska kirkjan telur sakramentin sjö: skírn, fermingu, altarissakramentið, skriftir, smurningu sjúkra, vígslu og hjónaband. Talan var ekki föst fyrstu þúsund árin, en Trentóþingið lýsti því yfir árið 1547 að þau væru hvorki fleiri né færri.
Í kaþólskri trú er páfinn biskupinn í Róm, eftirmaður Péturs og sýnilegt tákn um einingu kirkjunnar um allan heim. Lútherskar kirkjur eru ekki í fullu samfélagi við hann.
Siðaskiptin á Íslandi
Á Íslandi gekk kirkjan undir lútherskan sið um miðja sextándu öld, eftir að Danakonungur hafði innleitt hann í ríki sínu. Hólabiskupinn Jón Arason var tekinn af lífi ásamt tveimur sonum sínum árið 1550, og það ár markar siðaskiptin í sögu landsins.
Það sem er sameiginlegt
Kaþólska kirkjan lítur á aðra kristna menn sem bræður og systur í Kristi. Skírn sem veitt er í lútherskri kirkju er gild í augum hennar og er ekki endurtekin þegar lútherskur maður gengur í kaþólsku kirkjuna.
Þessi síða segir hvað kaþólska kirkjan kennir, ekki hvor hefur rétt fyrir sér. Sá sem vill kynna sér muninn nánar, eða veltir fyrir sér að ganga í kaþólsku kirkjuna, ætti að tala við prest.