Hvernig halda kaþólikkar jólin?
Kaþólikkar halda jólin sem tímabil en ekki einn dag. Jólatíðin hefst á aðfangadagskvöld og stendur fram yfir skírn Drottins í byrjun janúar. Á jóladag fagnar kirkjan fæðingu Jesú, og dagana og vikurnar á eftir fylgja hátíðir sem halda áfram að segja sömu sögu.
Í yfirlestri
Fyrir jól
Á undan jólunum fer aðventan, undirbúningstími með fjólubláum lit, og jólatíðin sjálf hefst ekki fyrr en á aðfangadagskvöld.
Á Íslandi ber Þorláksmessu, 23. desember, upp daginn fyrir aðfangadag. Það er dánardagur heilags Þorláks, biskups í Skálholti og verndardýrlings Íslands, og kirkjan heldur hann sem hátíðisdag. Aðfangadagur sjálfur er enn virkur dagur í aðventu, og liturinn er fjólublár.
Jóladagur og dagarnir á eftir
Jóladagur er ein af þremur aðalhátíðum kirkjuársins ásamt páskum og hvítasunnu, og jatan stendur í kirkjunni alla jólatíðina.
Liturinn er hvítur, litur hátíðar, ljóss og hreinleika. Hann er notaður á mestu hátíðum ársins, jólum og páskum, og á hátíðum Maríu og þeirra dýrlinga sem ekki voru píslarvottar.
Daginn eftir jóladag minnist kirkjan Stefáns frumvotts, fyrsta píslarvottar kirkjunnar, sem Postulasagan segir hafa beðið fyrir þeim sem grýttu hann, og 28. desember sakleysingjanna. Rauður litur píslarvottanna kemur þannig inn í hvíta jólatíðina strax á öðrum degi.
Á sunnudeginum innan jólatíðarinnar er hátíð heilagrar fjölskyldu, Jesú, Maríu og Jósefs. Hún minnir á að Guð valdi að koma inn í heiminn í venjulegri fjölskyldu.
Dagarnir á milli hátíðanna eru virkir dagar í jólatíð, og liturinn er hvítur allan tímann. Í dagatalinu heita þeir eftir vikudeginum, til dæmis þriðjudagur í jólatíð.
Nýár og opinberun Drottins
Fyrsti janúar er hátíð Maríu Guðsmóður og stórhátíð í kirkjunni, og bæði þá og á jóladag er messuskylda. Opinberun Drottins, þegar vitringarnir frá austri finna barnið í Betlehem, fagnar því að Kristur er opinberaður öllum þjóðum. Í dagatali Krans er hún haldin á sunnudegi í byrjun janúar.
Jólatíðinni lýkur með skírn Drottins, þegar Jesús er skírður af Jóhannesi í Jórdan og hefur opinbert starf sitt. Þá tekur hinn almenni kirkjutími við, með grænum lit sínum.
Venjulega er skírn Drottins haldin sunnudaginn eftir opinberun Drottins. Árið 2029, þegar opinberunin er 7. janúar, er hún þó haldin mánudaginn 8. janúar.
Hvers vegna svo lengi
Jólin eru ekki einn dagur heldur tíð, og kirkjan heldur áfram að fagna löngu eftir að jólamaturinn er búinn. Í kirkjuárinu eru þau fyrsti áfanginn í hring sem fer um allt líf Jesú: fæðinguna, boðunina, þjáninguna, upprisuna og loks útsendingu hins Heilaga Anda.
Jólin koma því snemma í kirkjuárinu, sem hefst á fyrsta sunnudegi í aðventu, oftast síðustu daga nóvember. Lestrar hvers dags jólatíðarinnar og litur hans eru í Dagatalinu.