Spurt og svarað

Hvernig fasta kaþólikkar?

Kaþólikkar fasta sérstaklega tvo daga á ári, á öskudag og á föstudaginn langa. Þá er neytt einnar fullrar máltíðar yfir daginn. Auk þess er ætlast til þess að hver föstudagur og hver dagur lönguföstu sé dagur yfirbótar.

Í yfirlestri

Öskudagur og föstudagurinn langi

Öskudagur opnar lönguföstuna og föstudagurinn langi er síðasti föstudagur hennar. Á öskudaginn er askan vígð og fólk getur tekið á móti öskukrossi á ennið, og presturinn minnir þá hvern og einn á að maðurinn er dauðlegur.

Föstudagurinn langi er dagur föstu og bindindis, dagur iðrunar. Þá minnist kirkjan þjáninga Jesú og dauða, sýnir krossinum sérstaka virðingu og biður fyrir öllum heiminum.

Árið 2027 er öskudagur 10. febrúar og föstudagurinn langi 26. mars. Árið 2028 er öskudagur 1. mars og föstudagurinn langi 14. apríl. Dagarnir færast milli ára með páskunum.

Hvað fastan er

Að fasta er hér að neyta minna en venjulega: einnar fullrar máltíðar á dag. Fastan stendur ekki ein og sér heldur er hún hluti af tíma sem er helgaður bæn og yfirbót, til undirbúnings páskunum.

Hvað bindindið felur nákvæmlega í sér, og hverjir eru undanþegnir, til dæmis vegna aldurs eða heilsu, er best að spyrja sóknarprestinn um. Sá sem er veikur eða á erfitt með að fasta á að ræða það við prest fremur en að giska.

Langafastan

Langafastan hefst á öskudegi og stendur í fjörutíu daga, fram að skírdagskvöldi. Hún er sérstakur tími fyrir bænir og yfirbót, og á henni búa kaþólikkar sig undir páskana. Ætlast er til yfirbótar hvern dag föstunnar, ekki aðeins á þessum tveimur dögum.

Litur föstunnar er fjólublár, litur iðrunar og undirbúnings, sá sami og á aðventu. Á fjórða sunnudegi föstunnar má nota bleikan lit, sem er merki um að hátíðin nálgast.

Föstudagar allt árið

Yfirbótin bundin föstudeginum nær út fyrir lönguföstuna. Til þess er ætlast að kaþólikkar geri yfirbót á hverjum föstudegi ársins, og föstudagurinn er þannig lítil minning um föstudaginn langa í hverri viku. Hvernig hver og einn gerir þá yfirbót getur sóknarpresturinn ráðlagt um.

Föstunni lýkur

Laugardaginn fyrir páska biðja kaþólikkar og hugsa um það sem kom fyrir Jesú og ástæður þess, eins og þeir krjúpi við gröf hans í sorg og bíði upprisunnar. Seint um kvöldið hefst páskavakan og þá lýkur föstunni.

Halelúja, sem þagnaði alla föstuna, er þá sungið aftur. Fastan stefnir alltaf að hátíðinni: hún er undirbúningur páskanna.

Jólafastan

Aðventan er líka kölluð jólafasta. Hún er undirbúningstími jólanna eins og langafastan er undirbúningstími páskanna, og liturinn er sá sami, fjólublár.

Á lönguföstu sýnir Krans hve margir dagar eru til páska, bæn föstunnar og krossferilinn, fjórtán viðstöður sem beðnar eru á föstunni.

Lesa meira

LangafastaDagarnir til páska, bæn föstunnar og krossferillinn.