Hvernig er beðið fyrir látnum?
Kaþólikkar biðja fyrir látnum með stuttum bænum um eilífa hvíld þeim til handa, með nóvenu fyrir framliðnum og í messunni. Kirkjan hefur beðið fyrir hinum dánu frá fornu fari, og 2. nóvember, allra sálna messa, er dagur helgaður bænum fyrir öllum framliðnum.
Í yfirlestri
Hvers vegna
Kirkjan kennir að dauðinn rjúfi ekki tengslin milli þeirra sem tilheyra Kristi. Hún trúir því að þeir sem deyja í vináttu við Guð, en eru ekki fullhreinsaðir, njóti góðs af bænum hinna lifandi, og því biður hún fyrir þeim.
Elstu heimildir sýna siðinn í verki. Í fræðsluræðum sem kenndar eru við Kýrillos frá Jerúsalem á fjórðu öld er lýst messu þar sem beðið er fyrir öllum sem dáið hafa. Ágústínus segir frá því að móðir hans, Mónika, hafi beðið syni sína þess eins að minnast hennar við altarið.
Síðar greindi Ágústínus á milli útfararinnar, sem er meira til huggunar þeim sem eftir lifa, og bænarinnar, sem kemur hinum látna sjálfum við.
Bænirnar
Stysta bænin fyrir framliðnum er tvær línur: „Drottin, veiti þeim hina eilífu hvíld, og hið eilífa ljós lýsi þeim. Allar sálir trúaðra framliðinna hvíli í friði sakir miskunnar Guðs. Amen.“ Hana má fara með hvar sem er, við leiði, þegar fréttist af andláti eða í lok annarrar bænar.
Önnur bæn úr sama safni er lengri. Þar er beðið fyrir öllum kristnum sálum sem farið hafa af heiminum frá upphafi, að Guð fyrirgefi þeim allar syndir og gefi þeim eilífa hvíld og ljós til efsta dags.
Nóvena fyrir framliðna er beðin í níu daga, fyrir látnum ástvinum og fyrir þeim sem enginn biður fyrir. Bæn fyrir lifandi og dauðum er eitt af sjö andlegum miskunnarverkum.
Nóvenunni lýkur á sömu ósk og stuttu bæninni: „Drottinn veiti þeim eilífa hvíld.“
Messan og allra sálna messa
Messan hefur alltaf verið helsta bæn kirkjunnar fyrir hinum dánu. Kirkjuþingið í Trentó sagði árið 1563 að sálirnar nytu góðs af bænum hinna trúuðu, einkum messunni. Hvernig óskað er eftir messu fyrir látinn ástvin er best að spyrja sóknarprestinn um.
Allra sálna messa, 2. nóvember, er dagur bæna fyrir öllum framliðnum. Hún kemur daginn eftir allra heilagra messu, og víða fer fólk þann dag í kirkjugarða og kveikir á kertum við leiði.
Það sem bænin er ekki
Bæn fyrir látnum er ekki tilraun til að ná sambandi við þá eða komast að því hvernig þeim líður, og kirkjan hefur alla tíð hafnað slíku. Um aðra en þá sem teknir hafa verið í tölu dýrlinga fullyrðir hún hvorki að þeir séu hólpnir né að þeir séu það ekki. Hún biður fyrir þeim og felur þá miskunn Guðs.