Hver má ganga til altaris í kaþólskri messu?
Í kaþólskri messu ganga þeir til altaris sem eru kaþólskir, hafa gengið til fyrstu altarisgöngu og eru undir það búnir. Kristnir menn úr öðrum kirkjum gera það að jafnaði ekki, og undantekningarnar eru fáar og afmarkaðar í kirkjurétti. Allir mega þó koma fram og þiggja blessun.
Í yfirlestri
Skilyrðin
Kirkjurétturinn orðar meginregluna svo að hver skírður maður sem lögin banna það ekki megi og eigi að fá að ganga til altaris. Reglurnar sem afmarka það standa skammt á eftir, um alvarlega synd og um föstuna.
Í fyrsta lagi er sá sem gengur til altaris skírður og kaþólskur. Í öðru lagi hefur hann gengið til fyrstu altarisgöngu, sem börn hér á landi gera algengast um níu ára aldur eftir undirbúning hjá presti.
Í þriðja lagi er hann ekki meðvitaður um alvarlega synd sem hann hefur ekki skriftað. Í fjórða lagi hefur hann hvorki borðað né drukkið í eina klukkustund á undan, en vatn og lyf rjúfa ekki föstuna.
Kristnir menn úr öðrum kirkjum
Kirkjurétturinn segir að kaþólskir prestar veiti sakramentin kaþólskum mönnum og að kaþólskir menn þiggi þau af kaþólskum prestum. Altarissakramentið myndar samfélag hinna trúuðu við Drottin, og um það sakramenti greinir kristnar kirkjur mest á.
Undantekningarnar eru tvær. Kristnir menn úr austrænum kirkjum sem ekki eru í fullu samfélagi við Róm, eins og rétttrúnaðarkirkjunum, mega þiggja altarissakramentið, skriftir og sjúkrasmurningu af kaþólskum presti ef þeir biðja um það sjálfir og eru rétt undir það búnir.
Aðrir kristnir menn, til dæmis lútherskir, geta þegið sömu sakramenti í lífshættu eða annarri brýnni nauðsyn. Skilyrðin eru að þeir geti ekki leitað til eigin prests, biðji um það sjálfir, játi kaþólska trú á sakramentin og séu rétt undir það búnir. Biskupinn á hverjum stað eða biskuparáðstefnan metur hvað telst brýn nauðsyn.
Blessun í staðinn
Sá sem ekki gengur til altaris getur samt gengið fram með hinum og þegið blessun prestsins. Það er algengt og þykir ekki athugavert, hvort sem í hlut á gestur eða kaþólskur maður sem gengur ekki til altaris þann daginn.
Messan sjálf er öllum opin. Allir mega koma, og enginn spyr við dyrnar hvort maður sé kaþólskur eða eigi heima þar.
Spurningar sem eiga heima hjá presti
Hvenær synd er svo alvarleg að maður eigi að skrifta áður en hann gengur til altaris er ekki eitthvað sem app úrskurðar um. Hvort undantekningar kirkjuréttarins eiga við í tilteknu tilviki ræðst líka af aðstæðum hvers og eins.
Sá sem er í vafa, hvort sem hann er kaþólskur eða ekki, ætti að tala við prest, til dæmis fyrir eða eftir messu.