Hvaða bænir kunna kaþólikkar utanbókar?
Flestir kaþólikkar kunna utanbókar krossmarkið, Faðir vor, Maríubæn og Dýrð sé Föðurnum, og margir líka postullegu trúarjátninguna. Úr þessum bænum er rósakransinn byggður, og nokkrar þeirra eru sagðar í hverri messu.
Í yfirlestri
Bænirnar fimm
Krossmarkið er stysta bænin: „Í nafni Föðurins, og Sonarins, og hins Heilaga Anda. Amen.“ Með því hefst messan, og með því hefst líka rósakransinn.
Faðir vor er bænin sem Jesús kenndi lærisveinum sínum. Í messunni fer allur söfnuðurinn með hana saman, strax á eftir þakkarbæninni.
Maríubænin hefst á orðunum „Heil sért þú María, full náðar“ og endar á beiðni til Maríu um að hún biðji fyrir okkur, nú og á dauðastundinni.
Dýrð sé Föðurnum er stutt lofgjörð til heilagrar þrenningar, Föður, Sonar og Heilags Anda. Í rósakransinum er hún sögð á eftir hverjum tug Maríubæna.
Postulleg trúarjátning segir í fáum setningum hverju kirkjan trúir, frá sköpuninni til eilífa lífsins. Rósakransinn hefst á henni, og í messu á sunnudögum er farið með trúarjátningu á eftir prédikuninni.
Hvers vegna utanbókar
Bæn sem maður kann er alltaf við höndina. Hún nýtist þegar maður finnur ekki orð sjálfur, til dæmis við sjúkrabeð eða í kvíða um nótt, og hún gerir manni kleift að biðja með öðrum án þess að lesa af blaði.
Greinin um bænina í Fræðslu Krans nefnir dæmi: þegar einhver nákominn liggur á gjörgæslu og maður kemur ekki upp heilli setningu sjálfur, eru það Faðir vor og Maríubænin sem hægt er að grípa til.
Reykjavíkurbiskupsdæmið hefur staðfest textann að krossmarkinu, Faðir vor, Maríubæn, Dýrð sé Föðurnum, postullegri trúarjátningu og Kyrie eins og hann stendur í Krans, orð fyrir orð.
Að læra þær
Flestir læra bænirnar með því að fara með þær aftur og aftur. Rósakransinn er góð leið til þess, því í honum er Faðir vor sagt sex sinnum og Maríubænin fimmtíu og þrisvar sinnum.
Í Bænasafni Krans má merkja bæn með bókamerki. Þá birtist hún á lista sem heitir Utanbókar, og þegar maður kann hana tekur maður merkið af. Listinn rúmar aðeins fáeinar bænir í einu, svo að hann verði aldrei of langur til að læra af.
Fleiri bænir sem margir kunna
Engill Drottins er miðdegisbæn þar sem skiptast á vers og svör, og á milli þeirra er Maríubænin sögð þrisvar. Á páskatíma kemur Fagna þú, Regina Caeli, í stað hennar.
Rósakransinum lýkur á Salve Regina, sem hefst á orðunum „Heil sért þú, drottning, móðir miskunnarinnar“. Á eftir hverjum tug bætist líka Fatímabænin við.
Kyrie, miskunnarbænin, er beðin í upphafi messunnar, og með henni ákallar söfnuðurinn Drottin og Krist um miskunn til skiptis.