Hvað þýða litirnir í messuklæðunum?
Litur messuklæðanna segir hvar í kirkjuárinu söfnuðurinn er staddur. Fjólublár er litur undirbúnings og iðrunar, á aðventu og lönguföstu. Hvítur er litur hátíðar og gleði, á jólum og páskum. Rauður er litur Heilags Anda og píslarvotta, og grænn er litur vaxtar, á hinum almenna kirkjutíma.
Í yfirlestri
Fjólublár
Fjólublár er borinn á aðventu, fjóra sunnudaga fyrir jól, og á lönguföstu, fjörutíu daga fyrir páska. Hvort tveggja eru undirbúningstímar. Í texta biskupsdæmisins um aðventuna er liturinn sagður tákn iðrunar og sorgar.
Einn sunnudagur á föstunni, sá fjórði, getur borið bleikt í stað fjólublás. Hann er áminning á miðri leið um að páskarnir eru í nánd.
Á allra heilagra messu, 1. nóvember, er liturinn hvítur, en daginn eftir, á allra sálna messu, er hann fjólublár.
Hvítur
Hvítur er litur ljóss og hreinleika. Hann er borinn alla jólatíðina og alla fimmtíu daga páskatíðarinnar, og líka á hátíðum Maríu og þeirra dýrlinga sem ekki dóu píslarvættisdauða.
Kvöldmessan á skírdag er líka hvít, mitt í dymbilvikunni, því þar er minnst síðustu kvöldmáltíðarinnar og stofnunar altarissakramentisins.
Jósefsmessa 19. mars og Þorláksmessa á vetri 23. desember eru báðar hvítar, þótt önnur falli á lönguföstu og hin á aðventu, því þær eru hátíðir dýrlinga sem ekki dóu píslarvættisdauða.
Laugardagurinn fyrir páska er hvítur í Dagatalinu, því páskavakan um kvöldið tilheyrir páskunum sjálfum.
Rauður
Rauður er litur Heilags Anda, sem kom yfir Maríu og postulana í líki logandi eldstungna á hvítasunnu, og litur blóðs píslarvottanna. Hann er borinn á hvítasunnudag og á messudögum píslarvotta.
Pálmasunnudagur og föstudagurinn langi eru líka rauðir. Þar er rautt ekki litur sorgar heldur blóðvitnis, þess sem dauði Jesú kostaði; svartur hefði verið sorgarlitur.
Grænn
Grænn er litur hins almenna kirkjutíma, sem er lengsti hluti ársins: stuttur kafli frá skírn Drottins fram að öskudegi og langur kafli frá hvítasunnu fram á aðventu, um það bil hálft árið.
Grænn er litur vaxtar, þess sem heldur áfram að þroskast þegar engin hátíð stendur yfir. Á þeim tíma les kirkjan sig í gegnum guðspjöllin og fylgir Jesú í starfi hans.
Hvar liturinn sést
Liturinn sést á hökli prestsins og á altarinu. Í Dagatali Krans er hver dagur sýndur í sínum lit, svo að sjá má fyrir fram hvaða litur verður borinn á tilteknum sunnudegi eða hátíð.
Kirkjuárið hefst á fyrsta sunnudegi í aðventu og lýkur á hátíð Krists konungs. Síðasti sunnudagur ársins er því hvítur og sá fyrsti í nýju ári fjólublár: árið 2026 er Kristur konungur 22. nóvember og fyrsti sunnudagur í aðventu viku síðar, 29. nóvember.