Af hverju biðja kaþólikkar til Maríu?
Kaþólikkar biðja Maríu um fyrirbæn, eins og þeir biðja aðra dýrlinga, en heiðra hana meira en nokkurn annan vegna þess að hún er móðir Jesú. Hún er ekki tilbeðin. Kirkjan kennir að allt sem María er, sé hún vegna sonar síns, og þess vegna beinist bænin til hennar að lokum að honum.
Í yfirlestri
Móðir Guðs
Elsta trúarsetningin um Maríu varð til í deilu sem snerist um son hennar. Nestoríus, patríarki í Konstantínópel, vildi kalla hana Kristsmóður en ekki Guðsmóður. Kirkjuþingið í Efesus árið 431 hafnaði því: ef sá sem María fæddi er Guð, þá er hún móðir Guðs, og Kristi verður ekki skipt í tvennt.
Titillinn segir því ekki að María sé upphaf guðdómsins. Hann er setning um Krist, og heiðurinn sem Maríu er sýndur er í skilningi kirkjunnar hluti af trúnni á hann en ekki keppinautur hennar. Hátíð Maríu Guðsmóður er haldin 1. janúar.
Heiður, ekki tilbeiðsla
Guðfræðin hefur sérstakt orð um heiðurinn sem Maríu ber: hyperdúlía. Forskeytið merkir yfir, því hann er meiri en sá sem öðrum dýrlingum er sýndur. En hann er af sama toga og þeirra heiður og nær aldrei til tilbeiðslunnar, sem Guði einum ber.
Lofsöngur Maríu í fyrsta kafla Lúkasarguðspjalls heldur hvoru tveggja saman: að kynslóðirnar muni telja hana sæla, og að það sé Guð sem gerði mikla hluti við hana.
Bænin til hennar
Bæn til Maríu er í grunninn beiðni um fyrirbæn. Maríubænin, sem flestir kaþólikkar kunna utanbókar, hefst á kveðju engilsins úr guðspjallinu og endar á beiðni um að hún biðji fyrir okkur syndugum, nú og á dauðastundu okkar.
Rósakransinn er sú Maríubæn sem mest er beðin, en hann fer í gegnum líf Krists. Leyndardómarnir eru atburðir úr ævi sonarins, og Maríubænirnar eru beðnar á meðan hugurinn dvelur við þá.
Það sem kirkjan kennir ekki
Kirkjan hefur skilgreint fjórar trúarsetningar um Maríu: að hún sé Guðsmóðir, ævarandi mey, getin án erfðasyndar og uppnumin til himins. Engin þeirra segir að hún sé guðleg eða komi í stað Krists. Jafnvel flekklaus getnaður hennar er í skilningi kirkjunnar endurlausn fyrir Krist, ekki undanþága frá endurlausninni.
Birtingar Maríu, eins og í Lourdes og Guadalupe, eru annað mál. Kirkjan hefur metið sumar þeirra trúverðugar, en enginn kaþólikki er skyldugur til að trúa á neina þeirra. Bænin til Maríu hvílir ekki á þeim heldur á guðspjöllunum og trúarjátningunni, sem segir Krist fæddan af Maríu mey.
Ef guðrækni sem maður sér í kringum sig virðist fara yfir þessi mörk er það góð spurning til prests. Greinarmunurinn er kenning kirkjunnar, en siðirnir sem hann birtist í eru ólíkir eftir löndum og stöðum.