Spurt og svarað

Af hverju biðja kaþólikkar til dýrlinga?

Kaþólikkar biðja dýrlinga um fyrirbæn, á sama hátt og maður biður vin um að biðja fyrir sér. Dýrlingarnir eru ekki tilbeðnir, því tilbeiðslan ber Guði einum. Kirkjan trúir því að þeir sem dánir eru í Kristi tilheyri sama samfélagi og hinir lifandi og geti beðið fyrir þeim.

Í yfirlestri

Fyrirbæn, ekki tilbeiðsla

Kirkjan greinir á milli þess að tilbiðja og þess að heiðra. Tilbeiðslan ber Guði einum, og að veita hana nokkru sköpuðu hefur kirkjan alltaf talið brot gegn fyrsta boðorðinu. Dýrlingunum er sýndur heiður, og hann er annars eðlis.

Bæn til dýrlings er því beiðni um að hann biðji fyrir manni. Kristnir menn hafa beðið hver fyrir öðrum frá upphafi, og bæn til dýrlings er sama athöfnin; munurinn er sá að sá sem beðinn er hefur lokið jarðvist sinni.

Kirkjan telur Krist einan meðalgangara milli Guðs og manna. Fyrirbæn dýrlings er í hennar skilningi ekki leið fram hjá honum heldur bæn sem beðin er í honum.

Eitt samfélag

Í postullegu trúarjátningunni er játað samfélag heilagra. Kirkjan skilur það svo að hún sé ein, hvort sem fólk er enn á jörðu, á eftir að hreinsast eða er þegar hjá Guði.

Siðurinn er eldri en nokkur formleg kenning um hann. Á veggjum og legsteinum í grafhvelfingum Rómar frá þriðju og fjórðu öld eru ristur þar sem kristnir menn biðja postulana og látna ástvini sína um að biðja fyrir sér.

María

María nýtur meiri heiðurs en nokkur annar dýrlingur, vegna þess hver hún er. En sá heiður er sömu tegundar og heiður hinna dýrlinganna og ekki tilbeiðsla. Kirkjan segir hvort tveggja í einu: að María sé hærri en allir dýrlingar og að hún sé ekki Guð.

Sami greinarmunur gildir um myndir og styttur. Sjöunda samkirkjuþingið, í Níkeu árið 787, sagði að myndir skuli heiðraðar en ekki tilbeðnar, og að heiðurinn fari til þess sem myndin sýnir.

Dýrlingar og kraftaverk

Þegar kirkjan tekur mann í tölu dýrlinga krefst hún að jafnaði kraftaverks sem hefur verið rannsakað og er eignað fyrirbæn hans eftir dauðann. Í því felst sama trú og í hverri bæn til dýrlings: að hinn látni geti enn beðið fyrir öðrum.

Verndardýrlingur er ekki verndargripur heldur trúsystkin sem maður velur sér að biðja með. Verndardýrlingur Íslendinga er heilagur Þorlákur, og til hans er bæn í Bænakverinu og nóvena biskupsdæmisins.

Á pílagrímssíðunni í Krans getur hver og einn valið sér verndardýrling.

Kirkjan heldur dýrlingunum messudaga allt árið, og 1. nóvember, allra heilagra messa, er hátíð þeirra allra, líka þeirra sem enginn þekkir nafnið á og engin saga er varðveitt um.

Lesa meira

Dýrlingar og hátíðirDýrlingar kirkjuársins og messudagar þeirra.