Messan · Krans

Messan frá upphafi til enda: hvað gerist á hverjum stað í henni, og hvað er sagt upphátt. Það sem söfnuðurinn segir er feitletrað, svo hægt sé að fylgjast með í kirkjubekknum.

Íslenski textinn úr messubæklingi sóknarinnar, bls. 2–12.

1/6

Inngangur

Við komum saman og byrjum á því að hreinsa borðið.

Hvað gerist

Messan byrjar á því að söfnuðurinn stendur upp og gerir krossmark. Presturinn heilsar, og svo er fyrsta verkið að viðurkenna að við komum ekki fullkomin: syndajátningin og miskunnarbænirnar. Á hátíðum og sunnudögum er dýrðarsöngurinn sunginn á eftir. Safnbænin lokar inngangnum og safnar bænum allra í eina.

Undirbúningsbænir

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Við stöndum
Prestur: Í nafni Föðurins og Sonarins og hins Heilaga Anda.
Söfnuður: Amen.
Prestur: Drottinn sé með yður.
Söfnuður: Og með þínum anda.
Prestur: Bræður og systur, viðurkennum syndir vorar, svo að vér séum þess verðug að hafa um hönd hina helgu leyndardóma.
Söfnuður: ÉG JÁTA fyrir almáttugum Guði og yður, bræður og systur, að ég hef syndgað mjög í hugsun, orði, athöfn og vanrækslu: mín sök, mín sök, mín mikla sök. Því bið ég alsæla Maríu, ætíð mey, alla engla og dýrlinga og yður, bræður og systur, að biðja fyrir mér við Guð, Drottin vorn.
Prestur: Almáttugur Guð miskunni oss, fyrirgefi oss syndir vorar og leiði oss til eilífs lífs.
Söfnuður: Amen.

Miskunnarbænir

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Prestur: Drottinn, miskunna þú oss.
Söfnuður: Drottinn, miskunna þú oss.
Prestur: Kristur, miskunna þú oss.
Söfnuður: Kristur, miskunna þú oss.
Prestur: Drottinn, miskunna þú oss.
Söfnuður: Drottinn, miskunna þú oss.

Dýrðarsöngur

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Prestur: DÝRÐ sé Guði í upphæðum
Söfnuður: og friður á jörðu með þeim mönnum sem hafa góðan vilja.
Prestur: Vér vegsömum þig
Söfnuður: vér blessum þig,
Prestur: vér tilbiðjum þig,
Söfnuður: vér tignum þig,
Prestur: vér þökkum þér vegna mikillar dýrðar þinnar,
Söfnuður: Drottinn Guð, himneskur konungur, Guð Faðir almáttugur.
Prestur: Drottinn, eingetni Sonur, Jesús Kristur,
Söfnuður: Drottinn Guð, lamb Guðs, Sonur Föðurins,
Prestur: þú sem ber burt syndir heimsins, miskunna þú oss.
Söfnuður: Þú sem ber burt syndir heimsins, tak við bæn vorri.
Prestur: Þú sem situr Föðurnum til hægri handar, miskunna þú oss.
Söfnuður: Því að þú einn ert heilagur,
Prestur: þú einn Drottinn,
Söfnuður: þú einn æðstur, Jesús Kristur, ásamt með Heilögum Anda í dýrð Guðs Föður. Amen.

Safnbæn

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Prestur: Vér skulum biðja.; (Sjá texta dagsins)
Prestur: … Fyrir Drottin vorn Jesúm Krist, Son þinn, sem með þér lifir og ríkir í einingu Heilags Anda, Guð, um aldir alda.
Söfnuður: Amen.

2/6

Orðið

Guð talar fyrst. Við sitjum og hlustum.

Hvað gerist

Nú er lesið úr Biblíunni: fyrri lesturinn, Davíðssálmur sem söfnuðurinn tekur undir, og á sunnudögum síðari lestur. Við stöndum upp fyrir guðspjallinu, því þar talar Kristur sjálfur. Prédikunin útskýrir það sem lesið var. Á sunnudögum og hátíðum játum við trúna saman og berum fram fyrirbænir fyrir kirkjuna og heiminn.

Ritningarlestrar

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Við sitjum; Fyrri ritningarlestur (Sjá texta dagsins)
Lesari: Orð Drottins.
Söfnuður: Þökk sé Guði.; Davíðssálmur (Sjá texta dagsins. Söfnuðurinn tekur undir í svarinu.); Síðari ritningarlestur (Sjá texta dagsins)
Lesari: Orð Drottins.
Söfnuður: Þökk sé Guði.

Fagnaðarsöngur

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Við stöndum
Forsöngvari: Allelúja, allelúja, allelúja.
Söfnuður: Allelúja, allelúja, allelúja.; (Sjá texta dagsins)
Söfnuður: Allelúja, allelúja, allelúja.

Guðspjall

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Djákni (eða prestur): Drottinn sé með yður.
Söfnuður: Og með þínum anda.
Djákni (eða prestur): Kafli heilags guðspjalls eftir …
Söfnuður: Dýrð sé þér, Drottinn.
Djákni (eða prestur): Á þeim tíma sagði Jesús … Orð Drottins.
Söfnuður: Lof sé þér, Kristur.

Prédikun

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Við sitjum

Trúarjátning

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Við stöndum
Söfnuður: ÉG TRÚI Á EINN GUÐ, Föður almáttugan, skapara himins og jarðar, alls hins sýnilega og ósýnilega.
Söfnuður: Og á einn Drottin Jesúm Krist, Guðs Son eingetinn, og af Föðurnum fæddan fyrir allar aldir. Guð af Guði, ljós af ljósi, sannan Guð af sönnum Guði, getinn ekki gjörðan, sameðlis Föðurnum: fyrir hann hefur allt verið gjört. Sem vor mannanna vegna og vegna sáluhjálpar vorrar sté niður af himnum. OG FYRIR HEILAGAN ANDA ÍKLÆDDIST HOLDI AF MARÍU MEY OG GJÖRÐIST MAÐUR. Hann var einnig krossfestur vor vegna undir valdi Pontíusar Pílatusar, leið og var grafinn. Og reis upp á þriðja degi samkvæmt ritningunum, sté upp til himna og situr Föðurnum til hægri handar. Og mun koma aftur í dýrð til þess að dæma lifendur og dauða, og á hans ríki mun enginn endir verða.
Söfnuður: Og á Heilagan Anda, Drottin og lífgara, sem útgengur frá Föðurnum og Syninum, og er tilbeðinn og dýrkaður ásamt Föðurnum og Syninum, og hefur talað fyrir munn spámannanna.
Söfnuður: Og á eina, heilaga, kaþólska og postullega kirkju. Ég játa eina skírn til fyrirgefningar syndanna. Og vænti upprisu dauðra og lífs um ókomnar aldir. Amen.

Fyrirbænir

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Söfnuður: Drottinn, vér biðjum þig, bænheyr þú oss.

3/6

Fórnargjöfin

Brauð og vín eru borin fram — og við með þeim.

Hvað gerist

Borðið er dúkað og gjafirnar bornar fram: brauð og vín, ávöxtur jarðar og mannlegs erfiðis. Presturinn blessar þær upphátt þegar ekki er sungið. Söfnuðurinn stendur upp þegar presturinn biður hann að biðja um að fórnin verði þóknanleg, og svarar með eigin orðum áður en bæn yfir fórnargjöfum lýkur þessum hluta.

Undirbúningur altarisþjónustunnar

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Við sitjum
Prestur: Blessaður ert þú, Drottinn, Guð alheimsins, því að af gæsku þinni höfum vér þegið brauðið sem vér færum þér, ávöxt jarðarinnar og mannlegs erfiðis. Verði það oss brauð lífsins.
Söfnuður: Blessaður sé Guð um aldir.
Prestur: Blessaður ert þú, Drottinn, Guð alheimsins, því að af gæsku þinni höfum vér þegið vínið sem vér færum þér, ávöxt vínviðarins og mannlegs erfiðis. Verði það oss andlegur drykkur.
Söfnuður: Blessaður sé Guð um aldir.

Hvatning til bæna

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Prestur: Biðjið, bræður og systur, að fórn mín og yðar verði þóknanleg Guði Föður almáttugum.
Söfnuður: DROTTINN þiggi fórnina af höndum þínum nafni sínu til lofs og dýrðar, en oss til gagns og heilagri kirkju sinni allri.

Bæn yfir fórnargjöfum

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Við stöndum; (Sjá texta dagsins)
Prestur: … Fyrir Krist, Drottin vorn.
Söfnuður: Amen.

4/6

Helgunin

Þakkargjörðin, og orðin sem Jesús sagði.

Hvað gerist

Forgildið er samtal: presturinn og söfnuðurinn skiptast á fjórum línum sem hafa verið sagðar síðan á fyrstu öldum. Þá kemur þakkargjörðin, og söfnuðurinn tekur undir með Heilagur. Við krjúpum fyrir efstabæninni, þar sem presturinn endurtekur orð Jesú yfir brauðinu og kaleiknum. Þessi hluti endar á því að söfnuðurinn svarar Amen — stærsta Amen messunnar.

Forgildi

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Prestur: Drottinn sé með yður.
Söfnuður: Og með þínum anda.
Prestur: Hefjum upp hjörtun.
Söfnuður: Vér höfum þau hjá Drottni.
Prestur: Færum Drottni, Guði vorum, þakkir.
Söfnuður: Verðugt er það og rétt.

Forgildisbæn og Heilagur

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Prestur: Sannarlega er það verðugt og rétt, sanngjarnt og heillavænlegt, að vér færum þér þakkir ávallt og alls staðar, Drottinn, heilagi Faðir, almáttugi eilífi Guð, fyrir Krist, Drottin vorn.
Prestur: … Því lofsyngjum vér dýrð þína ásamt englum og erkienglum, hásætum og herradómum, með öllum herskara himnanna og segjum án afláts:
Söfnuður: HEILAGUR, heilagur, heilagur ert þú Drottinn Guð hersveitanna. Himinn og jörð eru full dýrðar þinnar. Hósanna í upphæðum. Blessaður er sá sem kemur í nafni Drottins. Hósanna í upphæðum.

2. efstabæn

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Við krjúpum
Prestur: Sannarlega ert þú heilagur, Drottinn, uppspretta alls heilagleika. Vér biðjum, helga því gjafir þessar með dögg Anda þíns svo að þær verði oss líkami og blóð Drottins vors Jesú Krists.
Prestur: Þegar hann fúslega ofurseldi sig þjáningunni tók hann brauðið, færði þér þakkir, braut það, gaf lærisveinum sínum og sagði:
Prestur: TAKIÐ OG ETIÐ AF ÞESSU ALLIR, ÞVÍ AÐ ÞETTA ER LÍKAMI MINN, SEM VERÐUR OFURSELDUR FYRIR YÐUR.
Prestur: Á sama hátt tók hann eftir máltíðina kaleikinn, færði þér aftur þakkir, gaf lærisveinum sínum og sagði:
Prestur: TAKIÐ OG DREKKIÐ AF HONUM ALLIR, ÞVÍ AÐ ÞETTA ER KALEIKUR BLÓÐS MÍNS, HINS NÝJA OG EILÍFA SÁTTMÁLA, SEM FYRIR YÐUR OG FYRIR MARGA VERÐUR ÚTHELLT TIL FYRIRGEFNINGAR SYNDANNA. GJÖRIÐ ÞETTA Í MÍNA MINNINGU.

Leyndardómur trúarinnar

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Prestur: Leyndardómur trúarinnar.
Söfnuður: DROTTINN, VÉR boðum dauða þinn, og upprisu þína játum vér, þar til þú kemur.
Prestur: Þess vegna minnumst vér dauða og upprisu hans og færum þér, Drottinn, brauð lífsins og kaleik hjálpræðisins, og vér þökkum þér, að þú virtir oss verðuga að standa frammi fyrir þér og þjóna þér.
Prestur: Auðmjúkir biðjum vér að vér sem neytum líkama og blóðs Krists sameinumst í eina heild fyrir Heilagan Anda. Minnst þú, Drottinn, kirkju þinnar, sem dreifð er um allan heim, að þú fullkomnir hana í kærleikanum ásamt N., páfa vorum, og N., biskupi vorum og öllum klerkdómi.
Prestur: Minnst þú í miskunn þinni einnig bræðra vorra og systra sem sofnuð eru í voninni um upprisu, og allra framliðinna, og leyf þeim aðgöngu að ljósi auglits þíns.
Prestur: Vér biðjum, miskunna oss öllum, svo að vér verðskuldum samfélag hins eilífa lífs með alsælli Guðsmóður Maríu, sælum Jósef, brúðguma meyjarinnar, hinum sælu postulum, og öllum dýrlingum, sem hafa þóknast þér frá upphafi, og að vér lofum þig og vegsömum fyrir Son þinn, Jesúm Krist.
Prestur: Fyrir hann og með honum og í honum ber þér, Guði Föður almáttugum í einingu Heilags Anda, allur heiður og dýrð um aldir alda.
Söfnuður: Amen.

5/6

Altarisganga

Faðir vor, friðarkveðjan, og gangan fram.

Hvað gerist

Við stöndum upp og biðjum Faðir vor saman. Svo berum við hvert öðru friðarkveðju — handtak til merkis um sátt. Guðs lamb er sungið meðan brauðinu er skipt. Presturinn lyftir upp brauðinu og söfnuðurinn svarar með orðum hundraðshöfðingjans áður en gengið er fram til altaris.

Berging

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Við stöndum
Prestur: Áminnt af sáluhjálplegum fyrirmælum og leidd af guðlegri tilsögn dirfumst vér að segja:
Söfnuður: FAÐIR VOR, þú sem ert á himnum, helgist þitt nafn, komi þitt ríki, verði þinn vilji svo á jörðu sem á himni. Gef oss í dag vort daglegt brauð og fyrirgef oss vorar skuldir, svo sem vér og fyrirgefum vorum skuldunautum, og eigi leið þú oss í freistni, heldur frelsa oss frá illu.
Prestur: Frelsa oss, Drottinn, frá öllu illu, og gef oss mildur frið um vora daga. Veit oss af miskunn þinni að vér séum ávallt laus við synd og vernda oss fyrir öllum áhyggjum í eftirvæntingu vorrar sælu vonar og opinberunar frelsara vors Jesú Krists.
Söfnuður: ÞVÍ að þitt er ríkið og mátturinn og dýrðin að eilífu.
Prestur: Drottinn Jesús Kristur, sem sagðir við postula þína: Frið læt ég yður eftir, minn frið gef ég yður; lít þú ekki á syndir vorar, heldur á trú kirkju þinnar. Þóknist þér að varðveita hana í friði og eindrægni samkvæmt vilja þínum. Þú sem lifir og ríkir um aldir alda.
Söfnuður: Amen.
Prestur: Friður Drottins sé ávallt með yður.
Söfnuður: Og með þínum anda.

Friðarkveðja og Guðs lamb

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Djákni (eða prestur): Berið hvert öðru friðarkveðju.; Við heilsum náunga okkar með handtaki til merkis um sátt og samlyndi við hann og Guð.
Söfnuður: GUÐS LAMB, sem ber burt syndir heimsins, miskunna þú oss.
Söfnuður: Guðs lamb, sem ber burt syndir heimsins, miskunna þú oss.
Söfnuður: Guðs lamb, sem ber burt syndir heimsins, veit þú oss frið.

Altarisganga

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Við krjúpum
Prestur: Sjá Guðs lamb, sjá þann sem ber burt syndir heimsins. Sælir eru þeir sem boðnir eru í veislu lambsins.
Söfnuður: DROTTINN, ÉG ER EKKI þess verður að þú gangir undir þak mitt, en mæl þú aðeins eitt orð og þá mun sál mín heil verða.

Bæn eftir bergingu

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Við stöndum
Prestur: Vér skulum biðja.; (Sjá texta dagsins)
Prestur: … Fyrir Krist, Drottin vorn.
Söfnuður: Amen.

6/6

Lokaþáttur

Blessun, og svo er okkur sagt að fara.

Hvað gerist

Presturinn blessar söfnuðinn og djákninn sendir hann út. Orðin eru stutt og þau eru ekki kveðja heldur erindi: messunni er lokið, farið. Þegar biskup messar er blessunin lengri og söfnuðurinn svarar þrisvar.

Blessun

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Prestur: Drottinn sé með yður.
Söfnuður: Og með þínum anda.
Prestur: Blessi yður almáttugur Guð, Faðirinn og Sonurinn og hinn Heilagi Andi.
Söfnuður: Amen.
Djákni (eða prestur): Farið, messunni er lokið.
Söfnuður: Þökk sé Guði.

Blessun í biskupsmessu

Í yfirlestri · afritun í yfirlestri

Biskup: Drottinn sé með yður.
Söfnuður: Og með þínum anda.
Biskup: Blessað sé nafn Drottins.
Söfnuður: Héðan í frá og að eilífu.
Biskup: Hjálp vor er fólgin í nafni Drottins,
Söfnuður: skapara himins og jarðar.
Biskup: Blessi yður almáttugur Guð, Faðirinn og Sonurinn og hinn Heilagi Andi.
Söfnuður: Amen.
Djákni (eða biskup): Farið, messunni er lokið.
Söfnuður: Þökk sé Guði.

Messan útskýrðHvað hver hluti þýðir og hvers vegna hann er þarna.